Một Chính Quyền Cách Mạng

Nguyễn-Xuân Nghĩa - Việt Báo Ngày 161223

Nội Các và Ban Tham Mưu của Donald Trump 

 * Nội các Donald Trump và các Cố vấn *

Còn một tháng nữa, ông Donald Trump sẽ tuyên thệ nhậm chức. Chúng ta đã được thêm dữ kiện để nhìn ra sự xuất hiện của một chính quyền có những mục tiêu lẫn phương thức hành động chưa từng thấy từ nhiều thập niên, ít ra là từ thời Tổng thống Ronald Reagan của Mỹ, và hai Thủ tướng Helmut Kohl của Đức và Margareth Thatcher của Anh.

Chính quyền Trump theo đuổi một ý thức hệ có màu sắc cách mạng sẽ làm thay đổi cả nước Mỹ lẫn thế giới.

Nhớ lại thì ngay sau khi bất ngờ thắng cử đêm mùng tám rạng mùng chín Tháng 11, ông Trump liên tục gây bất ngờ khi chuẩn bị nhân sự - tương đối khá nhanh và ồn ào – rồi thăm viếng các tiểu bang đã giúp ông lên làm Tổng thống thứ 45 của Hoa Kỳ để vừa cảm tạ vừa tái xác nhận nhiều chủ trương khi tranh cử. Ông còn gây bất ngờ hơn nữa khi trực tiếp nói chuyện với Tổng thống Thái Anh Văn của Đài Loan làm Bắc Kinh giật mình. Chưa nhậm chức ông đã can thiệp với các doanh nghiệp như Carrier, Ford, Boeing, Lockheed Martin, v.v… nhằm đạt các hứa hẹn như giữ lại việc làm hoặc đòi rà lại giá biểu cung cấp cho chính quyền ông cho là quá cao, từ chiếc Air Force One cho tới chiến đấu cơ F-35. Chi tiết gây sôi nổi là không lãnh vực nào mà Tổng thống Tân cử không nêu ý kiến, từ kinh tế đến giáo dục, môi sinh, cựu chiến binh hay chiến lược đối ngoại, v.v… và thường thì trực tiếp nêu ý kiến qua trương mục Twitter của ông.

Tức là ông cướp luôn diễn đàn của truyền thông báo chí để mỗi ngày gây ra một chuyện.

Khi tranh cử, Donald Trump khéo đóng kịch thô lỗ và ăn nói khật khùng để tranh thủ niềm tin của quần chúng bất mãn, rồi từ vị trí của một tay ngang chưa từng hoạt động chính trị mà loại bỏ được các đối thủ có thế giá trong 16 chuẩn ứng cử viên của đảng Cộng Hòa. Sau đó ông tập trung vào chiếm phiếu Đại cử tri của các tiểu bang có vấn đề mà thắng ứng cử viên Hillary Clinton của đảng Dân Chủ. 

Đắc cử rồi, ông Trump mới cho thấy một bộ mặt hoàn toàn khác và dần dần định hình chiều hướng lãnh đạo của mình.

Trong nội các và ban tham mưu, người ta thấy vai trò của các doanh gia có sở trường đàm phán và ngã giá – nhiều khi bằng áp lực thô bạo - để đạt thỏa thuận có lợi cho nước Mỹ. Ông còn lập ra hai cơ chế tham mưu mới về ngoại thương và giản chánh, nhằm xét lại chánh sách tự do thương mại, thí dụ như với Bắc Kinh, hay giản lược chế độ kiểm soát hành chánh để giải phóng khả năng đầu tư và kinh doanh của các doanh nghiệp. Về an ninh và quân sự, ông mời các tướng lãnh có thực tài và trí tuệ vào bảo vệ quyền lợi của Hoa Kỳ, hoạch định chiến lược diệt trừ khủng bố và phát huy sức mạnh của Hoa Kỳ. Kết hợp an ninh với kinh tế, ông cho thấy Chính quyền Trump sẽ hung hãn tranh thắng với nhiều nước khác, từ Trung Cộng tới Iran, Mexico.

Chưa chấp chánh thì Chính quyền Trump đã cho thấy một ý thức hệ mới, trái ngược với chính sách “cải tạo xã hội” của vị tiền nhiệm, mà cũng khác với nhiều chủ trương của các Tổng thống trước. Đặc tính của Chính quyền Trump là khinh thường các khu vực sản xuất kém năng suất, chế diễu các thành phần hay chánh sách xã hội chủ nghĩa bao cấp, và đề cao những ai có tham vọng làm giàu, có khả năng kinh doanh. Chìm sâu ở dưới và hoàn toàn không mặc cảm là triệt để ngợi ca doanh lợi vì doanh lợi tạo ra công việc và sự thịnh vượng nên sẽ bảo vệ sức mạnh của nước Mỹ.

Chúng ta có thể thấy được một cuộc cách mạng văn hóa trong cái lý tưởng Donald Trump, trái hẳn với những chủ trương “phải đạo chính trị” ngày nay. Đây là một khía cạnh khác của “chủ nghĩa quốc gia Hoa Kỳ” đã từng đưa nước Mỹ lên vị trí siêu cường.

Trong hơn một tháng ông Trump chuẩn bị như bão táp, người ta có thể nêu câu hỏi rằng Chính quyền Trump sẽ hung hăng hay chín chắn, táo bạo hay lạnh lùng, và có gặp mâu thuẫn giữa các nhân vật tham gia nội các và dàn cố vấn của Tổng thống không?

Sở dĩ như vậy là do ông Trump chọn ba tướng lãnh bị hồi hưu vì khác biệt quan điểm với Chính quyền vào vai trò Tổng trưởng Quốc phòng (James Mattis), Nội an (John Kelly) và Cố vấn An ninh Quốc gia (Mike Flynn) để bổ túc cho sự yếu kém của ông về an ninh và quân sự. Nhưng lại mời một doanh gia vào chức vụ quan trọng nhất Nội các là Ngoại trưởng, để tận dụng khả năng đàm phán cho có kết quả của ông Rex Tillerson, Tổng quản trị CEO của ExxonMobile. Trong tổ hợp dầu khí này, ông Tillerson là người nắm vững chi tiết gần như tình báo về từng quốc gia đối tác và phải đạt yêu cầu là có hợp đồng có lợi nhất cho doanh nghiệp. Nay ông sẽ phải đạt yêu cầu đó cho… Hoa Kỳ, theo chỉ thị của người làm chánh sách đối ngoại là Tổng thống Trump.

Donald Trump cũng chọn nhiều tỷ phú vào các chức vụ then chốt khác không chỉ vì họ có tiền, hoặc đã chi tiền cho cuộc tranh cử, mà vì họ là doanh gia thành công và có khả năng thực hiện mục tiêu cải cách. Hệ thống giáo dục là bà Betsy DeVos, giải tỏa chế độ kiểm soát kinh doanh là ông Carl Icahn, điều chỉnh chế độ ngoại thương là ông Wilbur Ross ngồi ghế Tổng trưởng Thương mại. Các doanh gia đó không tham chính để kiếm tiền mà vì họ đồng ý với yêu cầu cải cách của ông Trump.

Ngoại trừ thường hợp của Giáo sư Peter Navarro - vào chức vụ của một cơ chế mới sẽ làm Bắc Kinh nổi điên là Hội đồng Thương mại Quốc gia vì lập trường rất diều hâu chống Trung Cộng về cả an ninh lẫn kinh tế - ông Trump không mời các giáo sư đại học hay học giả. Ông cũng tránh các chính trị gia chuyên nghiệp, trừ phi là dùng đòn phép của họ để phá vỡ hệ thống cấu kết chính trị tại Thủ đô Washington nhằm khai thông ách tắc và vét sạch bùn lầy trong quan hệ bán chác giữa chính trường với doanh trường. Đó là trường hợp của Nghị sĩ Jeff Session vào vị trí Tổng trưởng Tư pháp hay nguyên Thống đốc Rick Perry vào ghế Tổng trưởng Năng lượng.

Cũng vì chiều hướng đó, ông bị các chính khách, học giả và báo chí thiên tả đả kích nặng. Nhưng chúng ta chẳng nên ngạc nhiên về những lời đả kích này mà nên nhìn vào thực tế.

Xét tới đặc tính của “Chính quyền Cách mạng” Donald Trump, người ta hoài nghi là ban tham mưu của ộng Trump có ít kinh nghiệm. Mọi Chính quyền đều có tám vị trí then chốt nhất là Tổng thống, Phó Tổng thống, Đổng lý Văn phòng (Chief of Staff, tương đương với Bộ trưởng Phủ Tổng thống), và năm Tổng trưởng Ngoại giao, Quốc phòng, Tư pháp, Ngân khố và Thương mại. Tám nhân vật này của Chính quyền Trump có tổng cộng 138 năm thâm niên trong hai lãnh vực là công vụ (quân và dân sự trong chính quyền) hay kinh doanh, so với 152 năm của Chính quyền Bush 43 hay 122 năm của Chính quyền Obama. Khác biệt là hệ thống nhân sự Trump có 83 năm thâm niên trên doanh trường so với chỉ có năm năm của hệ thống Obama, hay 72 năm của hệ thống Bush 43.

Nghĩa là dù sao khác biệt cũng chẳng nhiều lắm so với một Hành pháp Cộng Hòa! Thời xưa, một Giáo sư Kinh tế từng làm Tổng trưởng Lao động rồi Ngân khố của Tổng thống Richard Nixon rồi Chủ tịch tổ hợp Bechtel trong tám năm, trước khi là Ngoại trưởng có thế giá của Ronald Reagan, đấy là ông George Shultz. Ông lên kế nhiệm một Ngoại trưởng đã từng là Đại tướng, Alexander Haig. Thời đó, mấy ai phàn nàn chuyện ông tướng hay doanh gia đi làm Ngoại trưởng? Thời nay, người ta quên trí nhớ nên mới om xòm phê phán việc doanh gia Tillerson của đất Texas đi làm Ngoại trưởng.

Một khía cạnh khác về ý thức hệ là lằn ranh tả hữu, cấp tiến hay bảo thủ.

Đảng Dân Chủ thiên tả thì đề cao công bằng xã hội và vai trò can thiệp của nhà nước; đảng Cộng Hòa hữu khuynh lại đòi phát triển kinh tế và giới hạn vai trò của nhà nước. Đấy là sự khác biệt chung, đã tồn tại từ những năm 1960. Từ 30 năm trước, các dân biểu nghị sĩ Cộng Hòa có khuynh hướng bảo thủ hơn, nhất là từ quãng 2010. Trong khi đó, Quốc hội Dân Chủ lại ngày càng thiên tả hơn, nhưng bất công xã hội cũng gia tăng trong tám năm qua và là một trong nhiều nguyên nhân của cuộc Cách mạng Donald Trump, với sự nổi loạn của thành phần trung lưu thấp chống lại giới thượng lưu ưu tú bên đảng Dân Chủ.

Nếu chấm điểm về ý thức hệ thì ông Trump có mời một số dân biểu nghị sĩ vào nội các, và thành phần nhân sự này có khuynh hướng bảo thủ, nhưng nói chung cũng chẳng bảo thủ hơn Quốc hội Cộng Hòa khóa 115. Khi chấp chánh, Hành pháp Donald Trump phải trước hết đàm phán với Lập pháp Cộng Hòa và rất có hy vọng đồng điệu trong chiều hướng bảo thủ ấy, ngoại trừ hai lãnh vực có dị biệt với đa số Cộng Hòa là can thiệp vào ngoại thương để bảo hộ mậu dịch. Tuy nhiên, trong hai lãnh vực này, ông Trump lại có thể được hậu thuẫn bất ngờ từ phía Dân Chủ!

Khi ấy ta đừng quên một Giáo sư kinh tế đã sớm vạch ra những bất toàn của chế độ tự do thương mại làm Hoa Kỳ bị thiệt hại, là Peter Navarro. Ông hợp tác với ban tranh cử Donald Trump ngay từ đầu và sẽ là Chủ tịch Hội đồng Thương mại Quốc gia để cố vấn Tổng thống về chánh sách và luật lệ liên quan đến ngoại thương, nhưng lồng trong một viễn kiến rất Trump là kinh tế chỉ là một phần của an ninh thôi. Và đấy mới là điều khiến Trung Cộng lúng túng. Giáo sư Peter Navarro đã phục vụ trong đoàn Peace Corp tại Đông Nam Á và theo dõi sự bành trướng của Trung Cộng từ lâu, nhưng cũng là một đảng viên Dân Chủ!

Sau cùng, kết luận bất ngờ nhất cho một năm có quá nhiều bất ngờ, chính là việc dân Mỹ không bầu Donald Trump làm Tổng thống vì là ông người đạo cao đức trọng. Họ không cần chuyện đó mà cần một hệ thống lãnh đạo được việc! Ông Trump và nội các đang thành hình có đặc tính là thiết thực được việc ngoài chiến trường và trên doanh trường, mà cùng coi chính trường là nơi phải cải cách để ra khỏi nguyên trạng bế tắc ngày nay.

Vì vậy, cuộc Cách mạng Trump đang khởi đầu!....

Dùng phép Đả Hổ để Đập Ruồi!

Nguyễn-Xuân Nghĩa - Người-Việt Ngày 161219

"Hoa Kỳ Nhìn Từ Bên Ngoài"

Nhìn lại phản ứng của Hoa Kỳ với hai vụ đánh cắp!  

 * Một vụ đánh cắp giữa đại dương - Hoa Kỳ giương mắt nhìn! *

Tuần qua, hình như Hoa Kỳ bị thách đố từ cả hai mặt. Từ Liên bang Nga là vụ đánh cắp điện thư trên không gian ảo để tác động vào kết quả bầu cử Tổng thống. Từ Trung Cộng là vụ Bắc Kinh đánh cắp một tầu ngầm tự động của Mỹ ngoài hải phận quốc tế. Cả hai biến cố cho thấy nhược điểm của Mỹ là… cái đầu!

Thứ nhất, từ Tổng thống Barack Obama xuống tới các cơ quan an ninh và giới lãnh đạo Quốc hội đều nói đến việc Chính quyền Vladimir Putin của Nga đã xâm nhập mạng điện toán của Hoa Kỳ để chi phối kết quả bầu cử, khiến ứng cử viên Cộng Hòa là ông Donald Trump thắng cử. Sự thật thì mọi quốc gia, kể cả Hoa Kỳ, đều tìm cách ảnh hưởng đến xứ khác qua nhiều phương thức chìm nổi khác nhau tùy theo khả năng. Nếu các chính quyền Nga và Tầu không làm chuyện ấy thì mới là điều ngạc nhiên. Điều đáng ngạc nhiên là chính Tổng thống Mỹ lại nhảy vào cuộc, công khai ra lệnh điều tra rồi còn nhắc lại cho dư luận qua cuộc họp báo.

Tổng thống Hoa Kỳ phải được các cơ quan hữu trách về an ninh thường xuyên cho biết về các âm mưu hay khả năng của mọi đối thủ, nhất là khi mà Nga và Tầu đã từng xâm nhập và đánh cắp nhiều thông tin của Mỹ trên không gian ảo. Trong việc điều tra và theo dõi, ít ra thì hai cơ quan hàng đầu là CIA và FBI phải thông báo kết quả để hỗ trợ nhau (ta mong như vậy!) chứ vì sao lại mất nhiều ngày phơi bày dị biệt trong nhận định về kẻ địch? Nếu có thực tài thì tình báo Nga, Cục Quân báo GRU hay Tổng cục An ninh FSB (hậu thân của KGB), phải biết những tiết lộ từ điện thư trong ban tranh cử của bà Hillary Clinton không đủ làm xoay chuyển kết quả bầu cử. Hay là họ không có thực tài như người ta thường lo sợ? Thế thì vì sao Tổng thống Obama lại cho biết rằng từ Tháng Chín ông đã yêu cầu Nga phải chấm dứt việc phi pháp đó?

Chưa ai có thể biết được sự thật ngấm ngầm bên dưới, nhưng Tổng thống Vladimir Putin vừa được một món quà: dù Liên bang Nga đang gặp khó khăn muôn mặt, họ vẫn có vẻ thừa sức gây ra khủng hoảng chính trị cho nước Mỹ khi vị Tổng thống Tân cử bị dị nghị! Điều ấy cho thấy một sự thật khác: ai đó muốn gây ra sự dị nghị này để làm suy yếu tư thế của vị Tổng thống thứ 45 của Hoa Kỳ.

“Ai đó” không nhất thiết chỉ có Putin ở bên Nga mà còn là nhiều người bên Mỹ!

Chuyện thứ hai, Hải quân Trung Cộng vừa cho chiếc hàng không mẫu hạm Liêu Ninh tham dự cuộc thao diễn quân sự với đạn thật. Chưa rõ lý do có liên quan đến việc ông Trump trực tiếp điện đàm với Tổng thống Thái Anh Văn của Đài Loan hay chăng, nhưng Bắc Kinh mới chỉ có một mẫu hạm đầu tiên và duy nhất, với khả năng phóng lên tối đa là 36 chiến đấu cơ, chứ chưa thể có hạm đội dù là ngang hàng với Nhật Bản. Hoa Kỳ có 10 mẫu hạm với trung bình là 70 chiến đấu cơ trong mỗi đơn vị, chưa kể tới dàn chiến hạm hộ tống. Hải quân Mỹ có sáu Hạm đội Tác chiến và thường xuyên có năm hàng không mẫu hạm hiện dịch trên toàn cầu và Trung Cộng chưa thể có khả năng thôn tính Đài Loan bằng quân sự.

Thế rồi, y như trong vụ tin tặc Nga xâm nhập, truyền thông báo chí Mỹ nhắc tới vụ Liêu Ninh như một “bước ngoặt”. Họ không chú ý tới nội dung phát biểu hôm Thứ Năm 15 của giới chức quân sự Bắc Kinh: “khi có kẻ lạ lảng vảng ngoài ngõ thì chúng tôi có quyền dùng ná cao su”, slingshot. Với sức mạnh của Hải quân Hoa Kỳ, dầy kinh nhiệm tác chiến từ gần trăm năm nay, chiếc Liêu Ninh cổ lỗ mua lại của Ukraine chỉ là một dằn thun, một cái súng cao su. Trong tiềm thức, Bắc Kinh đã biết như vậy.

Nhưng lãnh đạo Trung Cộng cần biểu dương cho thần dân thấy là họ không sợ Mỹ. Vì vậy mới có vụ Hải quân Bắc Kinh ngang nhiên cướp một tầu ngầm khoa học không người lái của Mỹ trong hải phận quốc tế gần biển Phi Luật Tân. Đấy mới là “bước ngoặt” sau vụ Hải quân Bắc Kinh uy hiếp một phi cơ trinh sát điện tử của Mỹ vào Tháng Tư năm 2001 khiến chiếc máy bay và phi hành đoàn phải hạ cánh trên đảo Hải Nam, mãi sai mới được trả lại. Bắc Kinh chỉ khiêu khích tới đó mà thôi, đi xa hơn thì có khi mang họa thật.

Sau khi chiếc Slocum Glider bị cướp trưa Thứ Năm 15, phản ứng của đôi bên mới là lạ.

Bắc Kinh phủ nhận hành vi này là ăn cắp mà nói họ phải bảo vệ sự an toàn và quyền tự do hàng hải. Phía Hoa Kỳ, Bộ Quốc phòng đòi Trung Cộng trả lại chiếc tầu ngầm và cho biết Bắc Kinh đã đồng ý. Tổng thống Tân cử Donald Trump thì phóng lên Twitter cho hơn 17 triệu người xem, rằng đây là hành động chưa từng thấy của Bắc Kinh. Ông gõ sai một chữ và sau đó sửa lại. Nhưng khi Bộ Quốc phòng cho biết Bắc Kinh hứa trả lại chiếc Glider, ông gõ tiếp trên Twitter. Rằng “chúng ta không nên đòi mà cứ để Bắc Kinh giữ lấy vật đó!” Tức là làm sao?

Nếu Bắc Kinh có hành vi cướp giật rồi trả lại “tang vật” thì coi như hết chuyện?

Phải chăng, vị Tổng thống Tân cử không để đôi bên cho chìm xuồng – lại chơi chữ - hành động sai trái của Bắc Kinh? Ông muốn ghi vào phần kế toán Trung Cộng sẽ phải thanh toán sau này trong quan hệ đa diện với Hoa Kỳ! Khi ấy, ta trở lại cách ứng xử của Mỹ với các đối thủ….

Nhìn từ bên ngoài, ta thấy dường như Hoa Kỳ thường đánh giá sai các đối thủ.

Trong thời Chiến tranh lạnh, nước Mỹ đánh giá quá cao hai đổi thủ chính là Liên bang Xô viết và Trung Cộng. Khi hai cường quốc cộng sản này đụng độ với nhau vào năm 1969 là lúc Trung Cộng đang trôi vào khủng hoảng của cuộc Cách mạng Văn hóa Vô sản Vĩ đại, Mao Trạch Đông ra tay tiêu diệt đối lập và ở vào thế yếu. Nhưng lãnh đạo Hoa Kỳ thời Richard Nixon lại giải vây cho cả Mao lẫn Tầu với chuyến Hoa du đầu năm 1972 làm đảo lộn trật tự toàn cầu và giúp Trung Cộng mọc cánh. Là chuyện ngày nay!

Cũng vậy, Hoa Kỳ đánh giá quá cao sức mạnh kinh tế và quân sự của Liên Xô thời Leonid Brezhnev rồi ngạc nhiên khi xứ này bị khủng hoảng và tan rã năm 1991 thời Mikhai Gorbachev. Phải chăng Hoa Kỳ lại tiếp tục đánh giá sai khả năng can thiệp và tác động của Liên bang dưới thời Vladimir Putin ngày nay?

Chuyện đánh giá sai còn nguy hại hơn vậy. Liên Xô không muốn trực tiếp đụng độ với Mỹ về quân sự mà dùng phương pháp gián tiếp, là yểm trợ các nước có thể chống Mỹ và huấn luyện các tổ chức khủng bố Á Rập hay Á Phi, Nam Mỹ dưới nhiều chiêu bài khác nhau. Liên Xô lập ra trận thế xa luân chiến, tấn công vào loại “mục tiêu mềm” để làm Hoa Kỳ hao tổn nội lực ở nhiều nơi làm dân Mỹ nản chí bỏ cuộc. Cho tới khi Liên Xô tự tan rã vì sự bất lực của chủ nghĩa cộng sản.

Cũng theo lối đánh giá sai đối thủ, Hoa Kỳ không lượng định khả năng của Cộng sản Việt Nam cho thực tế mà cứ chỉ điểm quân tính số rồi đánh cầm chừng theo lối “toàn cầu hòa”, tưởng rằng sẽ làm đối phương nản chí bỏ cuộc. Khi chính dân Mỹ lại nản chí thì Hoa Kỳ bèn bán rẻ đồng minh qua sự đổi chác với Trung Cộng năm 1972, rồi gọi đó là “hòa bình trong danh dự”.

Chính là sai lầm ấy khuyến khích các phong trào Hồi giáo cực đoan - cũng được đánh giá quá thấp -, mới mở ra cuộc xa luân chiến bằng phương pháp khủng bố nhắm vào các “mục tiêu mềm”. Hậu quả là chiến tranh kéo dài từ năm 2001 tới nay vẫn chưa có đoạn kết, vì Hoa Kỳ không xác định được đối thủ là “cái gì” mà chỉ nghĩ tới là “những ai”. Al-Qeada, Talilban, ISIL, Hezbollah, v.v… là những biểu hiện khác nhau của một luồng tư tưởng và khả năng huy động được Hoa Kỳ đánh giá thấp hơn thực tế nên đối phó với phương pháp quân sự, khi thì chống khủng bố, khi thì chống nổi dậy, vân vân…

Hoa Kỳ đang là đệ nhất siêu cường kinh tế và quân sự không có đối thủ. Nhưng nhìn từ bên ngoài thì đối thủ nguy hiểm nhất cho nước Mỹ chính là khả năng lượng định của lãnh đạo. Họ bị dao động vì một vụ đánh cắp điện thư và tầu ngầm khoa học rồi hoài nghi về khả năng của một vị tổng thống tân cử. Có nằm mơ, lãnh đạo Nga Tầu cũng chẳng ngờ là trò vặt của họ lại gây bão cho chính trường Mỹ!

Trung Tâm Âu Châu Bị Tấn Công

Hùng Tâm - Người-Việt Ngày 161220

"Hồ Sơ Người-Việt"

Nạn nhân có thể là Thủ tướng Đức, và cứu tinh là Donald Trump?

* Tên khủng bố dùng xe vận tải đâm vào đám đông tại Berlin, tối 19 Tháng 12 * 

Khi quân khủng bố dùng xe vận tải đâm vào ngôi chợ Giáng Sinh tại thủ đô Berlin của Đức, Thủ tướng Angela Merkel sẽ bị thiệt hại chính trị trong cuộc bầu cử năm tới. Hậu quả kinh tế lại gây khó cho Tổng thống Donald Trump, trừ phi ông ta nhìn lại và tính chuyện khác….

Tối Thứ Hai 19, khoảng tám giờ rưỡi, kẻ gian cướp xe vận tải của một doanh nghiệp Ba Lan và tông vào đám đông trong chợ cho mùa Giáng Sinh tại Berlin. Hung thủ còn tại đào nhưng phương pháp khủng bố bằng xe vận tải tấn công vào các “mục tiêu mềm”, tương tự như vụ tàn sát tại Nice của Pháp ngày 14 Tháng Bảy 2016, mang dấu ấn của lực lượng khủng bố ISIS. Lực lượng Hồi Giáo này từng tuyên truyền và khích động các phần tử cuồng tín cướp xe vận tải lao vào thường dân để giết hại tối đa. Tại Nice, 86 người thiệt mạng, 434 người bị thương. Tại Berlin, ít nhất có 12 người chết và 48 người bị thương.

Hôm sau, một viên chức cao cấp tại Berlin tuyên bố là nước Đức đang ở trong thời chiến và lực lượng ISIS nhận công trạng về vụ khủng bố Berlin là do “một chiến binh của Nhà Nước Hồi Giáo ISIS”. Cho tới nay, giới chức an ninh Đức chưa bắt được hung thủ, hai hôm sau thì truy lùng một nghi can là một người xin tỵ nạn gốc Tunisia để điều tra.

Ngoài khía cạnh nhân đạo - thường dân bị sát hại trong một mùa lễ trọng của Thiên Chúa Giáo - vụ khủng bố Berlin còn gây hậu quả chính trị trầm trọng hơn vậy: cùng ngày hôm đó, Đại sứ Liên bang Nga bị hạ sát tại thủ đô Ankara của Turkey và một ngôi đền trong thành phố Zurich của xứ Thụy Sĩ hiền hòa cũng bị tấn công làm ba người dự thánh lễ bị thương. Đây là một trung tâm lai vãng của di dân Hồi giáo gốc Somalia, người bị giết tại hiện trường có thể là hung thủ, một di dân gốc Ghana …

Sau bài “Liên Âu Trên Đôi Vai Angela Merkel - Sau bầu cử Tổng thống Hoa Kỳ năm nay, hãy nhìn vào cuộc bầu cử tại Đức năm tới….” cách nay một tháng, Hồ Sơ Người-Việt sẽ tìm hiểu về hậu quả chính trị của những vụ này, nhưng không quên chúc quý độc giả một mùa Giáng Sinh yên bình hạnh phúc.

“MỘT GIẢI PHÁP KHÁC CHO NƯỚC ĐỨC”

Với sản lượng kinh tế dẫn đầu khối tiền tệ thống nhất Euro, nước Đức nằm giữa Âu Châu cũng là cột trụ chính trị của Liên hiệp Âu Châu. Năm tới, Đức có tổng tuyển cử vào Tháng Chín và Tháng 10 và sau hàng loạt những vụ khủng bố tại Âu Châu (kể cả việc một người tỵ nạn gốc Pakistan dùng ríu chém hánh khánh trong một chuyến xe lữa Đức vào Tháng Bảy vừa qua), Thủ tướng Merkel sẽ bị oán trách vì chánh sách rộng rãi tiếp nhận nạn dân đến từ Trung Đông.  

Từ phía cực hữu, đảng AfD (một Giải pháp khác cho nước Đức – Alternative for Germany) đã từng đả kích chánh sách di dân của Thủ tướng Merkel. Khi vụ Berlin xảy ra, lãnh tụ AfD là Frauke Petry lập tức khai triển lý luận tranh cử: Quyết định mở rộng biên cương của Thủ tướng phương hại tới an ninh quốc gia.

Trên chính trường Đức, ảnh hưởng của đảng AfD đã lan rộng kể từ Tháng Tám 2015 khi bà Merkel quyết định đón nhận nạn dân từ Syria: từ 4%, tỷ lệ ủng hộ đảng AfD tăng liên tục và lên tới 12-13%. Chẳng những vậy, trong các cuộc bầu cử hội đồng hàng tỉnh tại các địa phương, AfD chiếm thêm ghế, nhất là tại miền Đông. Và đảng Dân chủ Thiên chúa giáo CDU thì sa sút liên tục. Từ vài tháng nay vì nội bộ AfD lủng củng và không khai triển dược một chương trình hành động bao trùm lên các lãnh vực khác ngoài bài toán di dân nên đảng này chưa khai thác thêm hậu quả từ vụ khủng bố tại Berlin. Nhưng trong 10 tháng tới, nếu nước Đức lại bị khủng bố tấn công, đảng AfD sẽ có thêm cơ hội. Và dù AfD lên hay xuống trong kỳ bầu cử tới, lập trường cứng rắn của đảng này, là ưu tiên bảo vệ quyền lợi và an ninh quốc gia, cũng chi phối chủ trương của các chính đảng khác.

Chẳng lẽ ai ai cũng nghĩ đến một giải pháp khác cho nước Đức?

HOÀI NGHI TRONG NỘI BỘ

Nhưng Angela Merkel không chỉ bị AfD tấn công từ cánh hữu.

Trong đảng CDU và đảng chị em của CDU tại vùng Bavarian là Xã hội Thiên Chúa Giáo (CSU, Christian Social Union) với khuynh hướng còn quốc gia và bảo thủ hơn, đã có lời kêu gọi kiểm soát việc tiếp nhận di dân bằng luật lệ hạn chế hơn. Dù bà Merkel chiều theo áp lực đó - như giới hạn trợ cấp an sinh cho dân tỵ nạn, trục xuất những ai không được quy chế tỵ nạn và chống  việc phụ nữ phải trùm đầu che mạng theo phong tục Hồi giáo – đảng CSU vẫn đòi thiết lập chế độ hạn ngạch cho nạn dân, một năm chỉ nhận tối đa một số nhất định.

Tới nay Thủ tướng Merkel chưa đáp ứng đòi hỏi đó, nhưng CSU còn yêu cầu thêm, rằng phải tăng cường kiểm soát biên giới và lập ra khu tạm cư tại vùng biên vực để thanh lọc nạn dân trước khi nhận. Ngay sau khi Berlin bị khủng bố, thủ lãnh CSU là Horst Seehofer cho rằng nước Đức phải quan niệm lại chánh sách di dân và bảo vệ an ninh của mình.

Trong khung cảnh bị chỉ trích từ trong ra ngoài, bà Merkel chỉ còn hy vọng từ cánh tả.

Trên chính trường Đức, đảng Dân chủ Xã hội SPD thuộc khuynh hướng trung tả từng là một chính đảng lớn và cũng có chủ trương tiếp nhận di dân, nhưng từ vài năm nay nay lại mất dần thế mạnh trước các đảng thiên tả khác, kể cả đảng Xanh. Và y như bà Merkel, các đảng khuynh tả này khó thuyết phục được dân Đức rằng quốc gia vẫn an toàn khi rộng cửa đón nhận di dân. Đâm ra hai đảng trung hữu CDU và trung tả SPD đều lâm thế kẹt.

Cả nước Đức cũng vậy, ở giữa một Âu Châu lầm than về kinh tế và hoang mang vì khủng bố trước làn sóng di dân tràn lên từ miền Nam. Thủ tướng Merkel có thể phải trả giá cho vụ hoang mang này, nhưng vấn đề không còn rắc rối hơn thế.

Qua hàng loạt hành vi khủng bố, phong trào cuồng tín muốn gây phản ứng chống Hồi giáo trên thế giới để cô lập cộng đồng những người theo Hồi giáo và làm các nước Tây phương Thiên Chúa Giáo thêm phân hóa bên trong vì Liên Âu không thể chi phối nội tình từng quốc gia thành viên tiếp nhận di dân hoặc lãnh thổ là vùng quá cảnh của di dân. Vụ Đại sứ Nga bị bắn hạ tại Turkey càng gây khó cho Âu Châu vì Turkey là thành viên Hồi giáo của Minh ước NATO và là một trong những cửa ngõ chính của làn sóng di dân vào Âu Châu.

KHỦNG BỐ, KINH TẾ ĐỨC, VÀ DONALD TRUMP

Nói về bối cảnh, vốn dĩ là mục tiêu của Hồ Sơ Người-Việt, chúng ta cần mở tầm nhìn từ nội tình Âu Châu ra thế giới bên ngoài.

Tại Âu Châu, khối Euro đang gặp nhiều vấn đề kinh tế và tài chánh chưa thể giải quyết từ năm 2010. Trong khu vực này, hệ thống ngân hàng của Ý còn bị nguy cơ khủng hoảng và ngân hàng Đức cũng rung rinh. Sau cuộc trưng cầu dân ý hôm mùng năm tại Ý, đa số tới hơn 60% bác bỏ đề nghị tu chỉnh hiến pháp của Thủ tướng Matteo Renzi, nên ông phải từ chức và chính quyền lâm thời đang cố gắng giải quyết khó khăn kinh tế trước khi nước Ý lại có tổng tuyển cử vào năm tới. Việc giải quyết các khó khăn này gây mâu thuẫn trong quan hệ giữa Ý và Đức.

Tức là trước khi bị vụ khủng bố tại Berlin, lãnh đạo Berlin đã gặp nan đề kinh tế và chính trị bên trong khối Euro, lần này không phải là với Hy Lạp mà là nước Ý, cường quốc có nền kinh tế đứng hạng thứ ba sau Đức và Pháp.

Trong khi đó, năm tới, chính nền kinh tế Đức còn bị nguy cơ suy trầm khi xuất cảng sụt mạnh. Quá lệ thuộc vào xuất cảng, Đức phải duy trì khối Euro bằng mọi giá và gây mâu thuẫn với nhiều nước tại miền Nam. Nếu kinh tế Đức bị suy trầm, các nước Đông Âu sống nhờ giao dịch với Đức cũng bị ảnh hưởng nặng. Nghĩa là cột trụ của Âu Châu là Đức sẽ phải khắc phục khó khăn này trong khi bên trong lại bất định về chánh sách di dân và bảo vệ an ninh.

Đấy là lúc ta cần nhìn qua Hoa Kỳ, với Tổng thống Tân cử Donald Trump.

Ngoài các vấn đề đối ngoại đang gây lo ngại cho Âu Châu, như vai trò của Nga hay gánh nặng của NATO, chiến lược kinh tế của ông Trump đang thành hình. Nó dựa trên kế hoạch đầu tư vào hạ tầng cơ sở, cải cách thuế khóa, giản lược kiểm soát hành chánh để hỗ trợ doanh nghiệp hầu có sức tăng trưởng cao hơn. Sau khi ông thắng cử, thị trường cổ phiếu lạc quan tăng giá, phân lời trái phiếu cũng tăng, đồng Mỹ kim lên tới mức kỷ lục. Việc Ngân hàng Trung ương vừa quyết định tăng lãi suất và dự trù tăng thêm ba lần nữa trong năm tới càng khiến đô la lên giá và mặc nhiên hút hết tư bản về thị trường Mỹ.

Khi ấy, người ta mới thấy ra mối nguy bất ngờ của kinh tế Hoa Kỳ, được gán cho ông Trump!

Ba khối kinh tế Âu, Nhật, Hoa đều chưa khởi sắc như Hoa Kỳ và các nước duy trì chánh sách tiền rẻ, lãi suất thấp và tăng chi để kích cầu. Khi ấy, tư bản khắp nơi sẽ lại chảy về Mỹ với đô la lên giá làm hàng Mỹ đắt hơn, khó cạnh tranh hơn. Gặp cảnh huống đó, phản ứng bảo hộ mậu dịch lại có vẻ thuận lý và Đức hay Tầu đều nghẹn vì quá lệ thuộc vào xuất cảng.

Thay vì giữ lấy quan điểm bảo hộ - để bảo vệ quyền lợi Hoa Kỳ - Chính quyền Trump có thể nghĩ xa hơn và tìm cách phối hợp chánh sách với ba nền kinh tế đi sau là Trung Quốc, Nhật Bản và Đức, để tránh một trận chiến mậu dịch sẽ lan ra toàn cầu. Vì vậy mà người ta theo dõi kỹ việc Tổng thống Tân cử bổ nhiệm các chức vụ liên quan tới thương mại, kinh tế và ngoại giao theo tinh thần “chiến” hay “hòa”. Nếu ông không khéo, có khi Thủ tướng Merkel thất cử và khối Euro cùng Liên Âu bị loạn to. Quân khủng bố khi ấy sẽ reo hò đại thắng!

Và Donald Trump bị trách cứ là gây chiến!

----

Kết luận ở đây là gì?

Từ nhiều năm nay, nạn khủng bố Hồi giáo chẳng còn làm ai nhạc nhiên. Nhưng khi Berlin bị tấn công thì cột trụ Âu Châu là nước Đức phải lung lay. Qua năm nay, người ta gặp nhiều ngạc nhiên chính trị, việc Donald Trump đắc cử là bất ngờ nhất. Qua năm tới, nên theo dõi chuyện bất ngờ khác, là xem Hoa Kỳ sẽ làm những gì để Âu Châu khỏi suy sụp về kinh tế và bị khủng bố phá cho tan hoang….

____

Xin tiếp  tục yết lại những bài đã bị gián đoạn từ trung tuần Tháng 12. NXN