Thứ Sáu, tháng 3 27, 2015

Nàng Bạch Tuyết Trong Dinh Bạch Ốc

Nguyễn-Xuân Nghĩa - Việt Báo Ngày 150327


Vì Sao Các Chú Lùn Cùng Nổi Giận?



* Gương ơi! Ta có là người đẹp nhất trên đời không?



Hồi đầu năm 2011, cách nay đúng bốn năm, trong vụ Hoa Kỳ cùng vài nước Âu Châu can thiệp vào cuộc nội chiến tại Libya, một viên tướng Không quân Mỹ đã thở hắt về thực lực quân sự của Minh ước Bắc Đại Tây Dương NATO: “Cũng tựa nàng Bạch Tuyết bên 27 chú lùn. Chú nào cũng chỉ đứng tới đầu gối của người đẹp”. Người đẹp ở đây chính là Hoa Kỳ. Còn các chú lùn kia là 27 quốc gia thành viên của Minh ước!

 
Thật ra, nàng Bạch Tuyết mắt đen lay láy lại khiến ta liên tưởng đến... chim đà điểu, giống chim cứ hay vùi đầu xuống cát.

Các nhà “điểu học” - học giả nghiên cứu về loài chim - khám phá ra một thực tế về giống đà điểu: có con mắt to hơn bộ não!

***


Về vụ Libya, nàng Bạch Tuyết trong cái dinh gọi là tòa Bạch Ốc cùng các người đẹp ưu lo về nhân quyền trong các cơ chế đối ngoại đã bị ba chú lùn Âu Châu, là Anh, Pháp, Ý, dẫn dụ vào một cuộc chơi dại dột: tấn công chế độ độc tài Muammar Gaddafi khiến cho xứ Libya gặp loạn sau khi lãnh tụ Gaddafi bị giết.


Họ quên rằng Gaddafi đã biết sợ sau trận chiến Iraq năm 2003 nên phá hủy kho võ khí tàn sát và còn cho con trai đi hòa giải với các nước Tây phương. Tốt nghiệp London School of Economics, Tiến sĩ Saif al-Islam Gaddafi là khuôn mặt quen thuộc của giới thượng lưu Anh quốc chứ không là một đặc công khủng bố rậm râu như loài yêu tinh.


Nhưng dù sao mặc lòng, Libya tan rã, nhân tiện, một Đại sứ Hoa Kỳ đã bị giết tại Benghazi mà được các nàng Hillary Clinton và Suzan Rice giấu biến vì cận ngày bầu cử 2012. Rồi ngày nay lực lượng xưng danh Nhà nước Hồi giáo ISIL đã xục vào đó tuyển mộ thêm đặc công khủng bố.


Vì vậy, khi lâm cuộc mà Hoa Kỳ than vãn về sự yếu kém của các thành viên Âu châu trong Minh ước NATO, người ta phải nhìn xa hơn một chút.

Càng nên nhìn xa khi Ngoại trưởng Hoa Kỳ là John Kerry, một chú lùn khác của Mỹ về trình độ trí tuệ, cũng vừa có lời vãn tương tự: các nước Âu châu đóng góp quá ít cho nhu cầu phòng vệ của tổ chức NATO.

Đã vậy, các đồng minh Âu châu của Hoa Kỳ như Anh, Pháp, Đức, Ý lại còn phủi tay với nàng Bạch Tuyết mà quyết liệt tham gia vào Ngân hàng Đầu tư Hạ tầng Á châu (Asian Infrastructure Investment Bank - AIIB) do Bắc Kinh đề xướng.

Viết lại cho gọn: thời Chiến tranh lạnh cách nay ba chục năm, Âu châu góp được 40% ngân sách của NATO; ngày nay thì chỉ còn phân nửa, bằng 20%, nên đứng chưa tới đầu gối nàng Bạch Tuyết. Có người còn bảo rằng quân phí cho một Sư đoàn Không quân Mỹ có khi còn cao hơn ngân sách của nước Anh cho Bộ Quốc phòng! Vậy mà mấy chú lùn lại hè nhau góp tiền thành lập ngân hàng phát triển AIIB với Bắc Kinh, bất chấp lời phản đối của người đẹp mắt to.

Mở ra cho rộng: Âu Châu đang gặp mối nguy với Liên bang Nga tại Ukraine và nhiều nơi khác, nhưng một số quốc gia Âu châu và đứng đầu là nước Đức vẫn tìm cách thỏa hiệp với lãnh tụ Vladimir Putin để duy trì quan hệ kinh tế có lợi cho đôi bên. Âu Châu cần khí đốt của Nga, mà cũng cần áo giáp của Mỹ.

Những người Mỹ chua chát có thể nghĩ đến các chú lùn đang núp dưới váy nàng Bạch Tuyết để thiết thực lo chuyện làm ăn! Người quân tử thường tránh chuyện binh đao mà…. 


***


Chúng ta nhớ lại lời khuyên của một lãnh tụ Anh, khi nước Anh còn vang danh Đế quốc.


Tử tước Palmerston – Ngoại trưởng và Thủ tướng Anh giữa thế kỷ 19 – có để lại câu danh ngôn muôn thuở: “Chúng ta không có đồng minh vĩnh viễn mà cũng chẳng có kẻ thù muôn đời. Quyền lợi của chúng ta mới là muôn đời vĩnh viễn, và đấy là nghĩa vụ chúng ta phải hoàn thành”. Lời khuyên của Huân tước Palmerston có thể giải thích được nhiều chuyện còn hay hơn cổ tích về nàng Bạch Tuyết mắt to tai vểnh.


Sau Thế chiến II, khi Liên bang Xô viết bành trướng về hướng Tây và uy hiếp các nước Trung Âu, Hoa Kỳ cùng các đồng minh tại Bắc Mỹ và Tây Âu lập ra Minh ước NATO cho mục tiêu chặn đà bành trướng. Then chốt của minh ước, theo định nghĩa của chữ “minh” thì là lời thề của Điều 5 trong Hiến chương: “việc một thành viên tại Âu Châu hay Bắc Mỹ mà bị tấn công bằng võ lực cũng có nghĩa là tất cả các thành viên khác bị tấn công.” Khi đó, từng thành viên đều có nhiệm vụ tham gia việc bảo vệ chung, kể cả sử dụng phương tiện võ trang.


Nhờ sức mạnh quân sự của Mỹ, lời thệ nguyện có tác dụng gián chỉ - can gián và ngăn ngừa - khiến phân nửa Âu Châu được bảo vệ trong hơn bốn chục năm cho đến khi Liên Xô tự sụp đổ vào năm 1991 vì sự bất lực kinh tế của chế độ cộng sản. Sau đó, phân nửa kia tại Đông Âu và Trung Âu, đã cùng tham gia vào một kế hoạch của thế kỷ: hội nhập vào Âu Châu theo kinh tế thị trường và dân chủ chính trị, dưới sự bảo vệ của lá chắn NATO.

Nhưng đấy là khi quyền lợi như Lord Palmerston đã nói, lại có sự xoay chuyển.

Liên bang Nga chỉ còn là một vang bóng của Liên Xô. Các chú lùn Tây Âu hết nằm dưới gót giày của sáu chục Sư đoàn Hồng quân nên khỏi muốn góp đạn cho nàng Bạch Tuyết. Họ lại cần dầu thô cùng khí đốt của Nga sưởi ấm mùa Thu tàn tạ của mình và khéo xỏ mũi người đẹp bay qua Địa Trung Hải vào vùng lửa đạn của Libya để bảo vệ biên giới miền Nam.

Dưới tầm đạn và sức ép của Nga, các nước xưa kia từng bị Liên Xô khuất phục và chiếm đóng thì nghĩ khác. Họ chỉ sợ thấy lại mùa Đông rét buốt của chế độ Xô viết. Ba Lan hay ba nước Cộng hòa Baltic cùng Tiệp và Khắc nhìn sự thể với con mắt khác với Tây Âu. Họ không muốn thỏa hiệp nên nhìn vào nàng Bạch Tuyết bên kia Đại dương với nhiều kỳ vọng về tính chất cưỡng hành của Điều 5: mình bị đánh thì cũng như Mỹ bị đánh!

Khốn nỗi, người đẹp cũng đã đổi ý. Đấy là quyền thiêng liêng của mọi người đẹp, huống hồ là người đẹp Obama.


***


Ưu tiên của nàng Bạch Tuyết trong tòa Bạch Ốc hiện nay là tề gia nội trợ.


Nàng muốn sửa lại tổ ấm cho toàn dân ở nhà - và coi chuyện thiên hạ như pha. Nói theo ngôn ngữ thời thượng của Hà Nội, nàng muốn cải tạo xã hội và thu vén phương tiện cho chuyện đó, chứ quân phí chỉ là sự phí phạm!

Sau khi xấn xổ nhảy vào Libya, nàng khẳng khái răn đe lãnh tụ Bashar al-Assad về tội tàn sát lương dân ở Syria. Rồi ôm váy bỏ chạy và bán cái cho lãnh tụ Vladimir Putin của Nga. Đấy là tín hiệu cho Putin về trí tuệ của người đẹp cầm tinh con đà điểu. Hỗn như gấu, gã nhảy vào Ukraine làm các chú lùn Âu Châu té ngửa lên nhau.

Không thể bắt các chú cùng nhìn một hướng, nàng Bạch Tuyết ngó qua chỗ khác.

Triệt thoái khỏi Iraq vào năm 2011, nàng giao hẹn là cũng sẽ rút khỏi Afghanistan vào cuối năm 2016. Rồi ngần ngừ và tuần qua thì lưu lại gần một vạn quân để Afghanistan khỏi gặp số phận của Iraq.

Số phận của Iraq là bị xứ Iran ngồi lên đầu, bên dưới thì bị tổ chức ISIL rút ruột để thống nhất các vùng đất trải rộng từ Libya qua Syria và Iraq. Các Giáo chủ Iran cũng biết nắn gân người đẹp, bèn thừa thắng gây loạn tại Yemen dù rằng nàng Bạch Tuyết trong tòa Bạch Ốc và các thị tỳ vây quanh vừa ngôn rằng chiến lược ngăn ngừa bạo động đã có bước thành công tiêu biểu... là ở Yemen!

Chẳng những vậy, người đẹp có vẻ gắn bó với các Giáo chủ tại Tehran còn mặn nồng hơn với xứ Israel. Dưới con mắt mở to của người đẹp Bạch Tuyết, Thủ tướng Netanyahu của Israel mới là kẻ ác, có tinh thần “kỳ thị màu da” và hiếu chiến. Chứ các lãnh tụ của Iran là những người có thể nói chuyện phải quấy được.

Diễn Nôm thì điều ấy có nghĩa là Hoa Kỳ lại vừa đổi trắng thay đen. Rẻ rúng đồng minh và kết thân với kẻ thù cũ – mà vẫn còn mới, vì Iran không che giấu quan điểm thù ghét nước Mỹ.

Nhưng như những phù thủy cao tay, các Giáo chủ Iran khéo vận dụng bộ não của con đà điểu Bạch Tuyết. Chẳng khác gì tại Syria với nước Nga, nàng Bạch Tuyết bỏ chạy và khôn ngoan trút mọi gánh nợ cho Iran. Đấy mới là gánh lo cho các lân bang, khiến cả chục đồng minh Hồi giáo của Hoa Kỳ tại Trung Đông, như Jordan, Kuweit, Egypt, Saudi Arabia hay Turkey, phải tính nước cờ khác.

Các nước Âu Châu cũng vậy mà thôi.

Nghĩa là khi nàng Bạch Tuyết xoay lại bàn cờ, chẳng có chú lùn nào lại muốn thủ vai tốt đen. Để bị thí. Vì thế mới có chuyện các chú lùn nổi loạn. Trước sự hể hả của Trung Quốc.

“Quyền lực mềm” của Obama là chuyện mềm oặt. Quyền lực mềm của Trung Quốc mới có tiếng rổn rảng của bạc tiền.... Sau đó là “vang ầm lên tiếng chiến chinh!”


Thứ Năm, tháng 3 26, 2015

Lý Quang Diệu - Con Sư Tử Tóc Xoăn



Nguyễn-Xuân Nghĩa - Tuần báo Sống - Ngày 130326
"Vùng Oanh Kích Tự Do"

Từ Cầu Nhiêm Khách Đến Lũ Óc Xoắn


 * Lý Quang Diệu khi còn trẻ *


Tính trung bình thì vào đầu năm 2015 này, dân Singapore có lợi tức đồng niên cao hơn Hoa Kỳ: hơn 58 ngàn Mỹ kim so với 57 ngàn của dân Mỹ. Là hải cảng với hơn sáu chục cù lao vây quanh, Singapore nằm sát Eo biển Malacca nối liền Ấn Độ dương với Thái Bình dương. Xứ này thiếu đất nên ném đất ra biển để có lãnh thổ. Từ hơn 580 cây số vuông vào thời lập quốc, nửa thế kỷ sau, là ngày nay, họ có diện tích là 780 cây số vuông. Và sẽ có thêm 100 cây vuông vào năm 2030 này.

Cái may cho Singapore là họ không biết thành ngữ Hà Nội: “vắt đất ra nước, thay trời làm mưa!” Ở giữa biển, Singapore phải nhập cảng nước ngọt. Nhưng du khách yên tâm là nơi nào cũng có máy phân phối nước uống tinh khiết. Ngoài ra, du khách còn thấy Singapore thiếu rác: chẳng ai xả rác ra đường!

Những ai am hiểu thì khâm phục một nhân vật đã lập thành tích cả thắng thiên nhiên lẫn thói tật của con người và các chủ nghĩa linh tinh. Ông ta có tên là Harry Lee, nhưng được thế giới tiếc thương dưới cái tên Lee Kuan Yew. Ta gọi là Lý Quang Diệu. Ông vừa tạ thế ngày 23, ở tuổi 91….

Đã nói về địa dư thì phải lộn về lịch sử.

Trong Thế Chiến II, không chỉ có Việt Nam mới bị quân Nhật chiếm đóng. Singapore trải qua ba năm tàn phá cho đến khi Nhật Bản đầu hàng năm 1945. Khi ấy, Singapore là gì? Trở về ách thuộc địa của Anh, cho tới khi Anh quốc rút lui và nhường thế giới cho… Chiến tranh lạnh.

Khi ấy, Singapore chỉ có cách tồn tại là trở thành một phần của Liên hiệp Mã Lai. Thủ tướng Harry Lee ngả theo giải pháp ấy vào năm 1963 - năm đại loạn của Việt Nam với sự sụp đổ của nền Đệ nhất Cộng hòa. Là một nhà chính trị theo xã hội chủ nghĩa - thiên tả - Harry Lee lại sáng suốt nhìn ra thực tế. Giẻo đất này có đa số là người gốc Hoa, như ông, sống bên một xứ Mã Lai với dân Mã Lai rất có ảnh hưởng. Nhưng, dưới chế độ thuộc địa của Anh, di dân Ấn Độ cũng được đưa vào đó nắm giữ nhiều quyền lợi kinh tế.

Thời ấy, ba thành phần sắc tộc bị hút qua ba góc. Người Hoa thì thiên về Trung Hoa với sự quyến rũ của ý thức hệ cộng sản do tác động của Bắc Kinh. Người gốc Mã Lai thì ngả về chính trị vì muốn xứ này là một phần của Vương quốc Mã Lai Á – Malaysia, tên gọi chính thức từ năm 1963. Còn người Ấn thì nghĩ đến kinh tế và Ấn Độ. Trong cái thế quân bình bất ổn đó, đa số người Hoa đã liên tục nổi loạn và còn được cộng sản xúi giục nên bạo động đã bùng nổ.

Lý Quang Diệu có sáng kiến ghê người là ra khỏi Liên hiệp với Mã Lai Á. Và tuyên bố độc lập vào năm 1965. Để mọi người phải chung sống cùng nhau trong một quần thể thống nhất. Cứ chia rẽ là mỗi người chỉ có một manh chiếu rách, mượn của xứ khác.

Đây là một sáng kiến “nhân tạo”, nghĩa là giả tạo vì do con người làm ra! Không thể có chuyện chia đặc quyền hay đặc lợi - chia ghế và chia tiền - theo dân số, màu da, ngôn ngữ hay tôn giáo. Đâm ra, dân ta ca “Nam Bắc Trung một nhà”, họ nói “Hoa Ấn Mã một nước!”

Và nước giàu dân mạnh không là khẩu hiệu mà là chánh sách. Trên luồng giao lưu Đông Tây, đảo quốc này phải là hải cảng trù phú, được bảo vệ bởi chế độ quân dịch theo phương pháp tổ chức của Israel. Và củng cố bằng ngoại giao “toàn phương vị” – chơi với mọi người, nhưng dưới sự bảo vệ của Hoa Kỳ. Xứ nào cũng cần làm ăn với nhau và bộ máy công quyền rất liêm chính của Singapore bảo đảm việc đó cho thiên hạ! Ly kỳ nhất là ở bên trong, thành phần đa số là người gốc Hoa lại sống tại khu vực của người không thuộc gốc Hoa. Hết trò lãnh chúa có màu sắc Trung Hoa.

Thành tích đó là kỳ công của Lý Quang Diệu, cha đẻ ra Cộng hoà Singapore. Và “Mô thức Singapore” là sản phẩm hấp dẫn trong các thị trường Mã Lai Á, Nam Hàn, Miến Điện, thậm chí Rwanda tại Phi Châu hay Trung Quốc tại Đông Bắc Á.

Người viết gõ được một hơi về chuyện họ Lý thì có khách bước vào… phá rối trị an!
 
Trầm ngâm đọc bài viết rồi khách mới hỏi – ra chiều uyên bác – rằng hình như chữ Singapore này là gốc tiếng Ấn hay tiếng Phạn gì đó có nghĩa là Sư Tử Thành, phải không? - Dạ không sai!

Là người lãng mạn, tức là hay vỗ sóng mạn thuyền, khách liền nghĩ đến truyện chưởng của Kim Dung và nhân vật Kim Mao Sư Vương Tạ Tốn, con sư tử lông vàng. Lý Quang Diệu mới là con Sư Tử của Đông Nam Á. Khách khoái trá thốt lời vàng ngọc.

Còn lãng mạn hơn khách, nhìn tấm hình Lý Quang Diệu ở tuổi trung niên, thấy ông có mái tóc đen nháy và hơi xoăn, người viết này bèn kể truyện xưa…

Lý Quang Diệu quyền biến và phúc hậu khi về già


***


Trong các truyện ngắn thuộc loại anh hùng và lãng mạn nhất của Trung Hoa, có chuyện Cầu Nhiêm Khách, một gã râu xoăn.

Truyện này xuất hiện vào đời Đường, sau được Lâm Ngữ Đường viết lại dưới thể văn ngôn và cả thế giới đã đọc bản dịch. Nguyễn Hiến Lê có dịch truyện này….

Thời Tùy Mạt, anh hùng hào kiệt nổi dậy khắp nơi để lật đổ chế độ hôn ám của Tùy Dạng Đế.

Trong số ấy có một chàng bán văn bán võ, mà võ nhiều hơn văn, là Lý Tịnh. Chàng được một kỳ nữ họ Trương, tự khai tên là Hồng Phất Nữ - cô gái với cái chổi phất trần màu hồng - vừa trốn khỏi dinh của quan Tư không Dương Tố để “đói no thiếp chịu, lạnh lùng thiếp cam”.

Hai vợ chồng trẻ cùng nghe nói đến một tay có “chân mạng đế vương” là Lý Thế Dân, con trai thứ của lãnh tụ Lý Uyên.

Thế rồi có kẻ thứ ba xuất hiện.

Khách xưng họ Trương, râu đỏ hung và xoăn tít, phong thái phi phàm, cử chỉ đường bệ, nói chuyện binh thư và khởi nghĩa thì xứng là bậc thầy của Lý Tịnh. Ba người đều cùng nhau tìm gặp Thế Dân với các thầy tướng hay đạo sĩ có thực tài về tướng pháp. Nhận xét của họ: Thế Dân thật có số là Hoàng đế!

Gã râu quăn Cầu Nhiêm Khách nghe thấy là sụp vai, xuống giọng ngậm ngùi:

- Hai em mà theo ta thì chẳng nên cơm cháo gì đâu. Đây là dinh cơ của ta, với tài sản là mươi vạn lượng để chuẩn bị cho đạo quân khởi nghĩa. Từ nay, hai em là chủ kho tàng này. Hãy chiêu binh mãi mã theo Lý Thế Dân mà làm nên nghiệp lớn trong năm năm mười năm nữa.

Thế còn đại ca? 

- Ta có mưu riêng chứ không chịu kém ai ! Mười hai năm nữa, nếu ngươi nghe thấy báo lên, rằng ngoài biên cương có người chinh phục dị vực mà kiến quốc xưng vương, thì đấy là cố nhân này!

Quả nhiên về sau, đệ nhất công thần Lý Tịnh của Hoàng đế Đại Đường được tin là có kẻ đem năm vạn quân từ biển vào chinh phục nước Phù Dư và làm vua một cõi rất xa xăm. Mãi tận mạn Bắc của bán đảo Triều Tiên thì phải !


 Lý Quang Diệu xứng vai Hoàng đế Mãn Thanh


***


Khách nghe truyện Cầu Nhiêm Khách là quên ngay Tạ Tốn. Vuốt chòm râu lởm chởm, vẻ suy nghĩ mông lung, khách phán như thánh: - Với cái tài của mình, Lý Quang Diệu còn giỏi hơn khách râu xoăn vì có thể đưa một nước vài trăm triệu dân lên hàng cường quốc. Uổng thật, đất Singapore chỉ có năm triệu dân thôi!

Thế mà là uổng?

Ngày xưa, Lý Quang Diệu chỉ mong là Singapore sẽ được bằng Việt Nam. Nào ngờ Việt Nam lại bị một lũ óc xoắn!

Và bọn óc xoắn tại Hà Nội - Hý họa của tuần báo Sống

Tập Cận Bình Xiết Vào Để Mở Ra?



Hùng Tâm - Hồ Sơ Người-Việt 150325


Mục tiêu thanh trừng của Tập Cận Bình  

* Back to the future *


Giới quan sát hiện tình Trung Quốc đang phân vân giữa hai cách giải thích khác biệt về mục tiêu của Chủ tịch Tập Cận Bình khi từ chiến dịch thanh lọc hàng ngũ để diệt trừ nạn tham nhũng lại gia tăng cường độ và mở rộng đối tượng thành một cuộc thanh trừng. Những người lạc quan – vì vẫn tin tưởng vào việc Trung Quốc đóng góp cho hoà bình và thịnh vượng của địa cầu - thì tin rằng ông ta phải gồm thâu quyền lực về một mối thì mới có thể chuyển hướng và cải cách xứ sở ra khỏi những thử thách nguy ngập hiện tại. Những người bi quan – vì để ý tới văn hóa tập quyền có tính chất truyền thống của Trung Quốc – thì cho là Tập Cận Bình chỉ muốn củng cố quyền lực vì là một lãnh tụ yếu thế trước nhiều sức ép muôn mặt trong hệ thống chính trị Trung Quốc.

Hồ Sơ Người-Việt xin trình bày lại bối cảnh của cả vấn đề này để độc giả thẩm xét.


Thời Sự Đáng Quan Tâm


Trước khi đảng Cộng sản Trung Quốc tổ chức Đại hội cho Khóa 12 vào cuối năm 2012 để đưa lên một tầng lớp lãnh đạo mới – thế hệ thứ năm sau thế hệ Mao Trạch Đông, Đặng Tiểu Bình, Giang Trạch Dân và Hồ Cẩm Đào – thì có chuyện bất thường là Bí thư Trùng Khánh Bạc Hy Lai bị hạ bệ và tống giam. Là người được Chu Vĩnh Khang nâng đỡ để vào Thường vụ Bộ Chính trị là cơ chế quyền lực cao cấp nhất, Bạc Hy Lai có hy vọng và tham vọng rất lớn nhờ thành tích “thanh hồng đả hắc” và phát triển thành phố Trùng Khánh có hơn 30 triệu dân. Họ Bạc bị hạ là do tội ác của người vợ bị một nhân vật thân tín là Vương Lập Quân phanh phui khi trốn vào Tổng lãnh sự quán Hoa Kỳ tại thủ phủ tỉnh Tứ Xuyên là Thành Đô. Đấy là bề mặt.

Khi ấy rồi, tại Trung Quốc đã có tin đồn là Chu Vĩnh Khang, Bạc Hy Lai (và một số tướng lãnh gần gũi với họ Bạc tại Vân Nam vì từng là thuộc cấp ngày xưa của thân phụ là Bạc Nhất Ba) có âm mưu đảo chánh. Khó ai tin vào lời đồn đại ấy.

Tuần qua, thời sự tại Trung Quốc lại có một chi tiết gián tiếp xác nhận chuyện này.

Sau khi lên lãnh đạo (Tổng bí thư từ Khoá 18) và cầm quyền (Chủ tịch Nhà nước và Quân ủy Trung ương từ đầu năm 2013) Tập Cận Bình đã mở chiến dịch diệt trừ tham nhũng với ý chí “giết cọp đập ruồi”, là đảng viên lớn nhỏ gì cũng bị thanh lọc. Con cọp lớn nhất bị vật chính là Chu Vĩnh Khang, Trưởng ban Chính pháp Trung ương, một tay điều khiển hai bộ Công an và Quốc an lẫn bộ máy cảnh sát và toà án, và cả hệ thống tình báo nội bộ.

Tuần qua, Tối cao Nhân dân Pháp viện của Bắc Kinh ra thông cáo kết tội Chu Vĩnh Khang là 1) “vi phạm luật lệ”, 2) “đe dọa sự đoàn kết trong đảng”, và 3) “hoạt động chính trị ngoài tổ chức”.

Ta có thể hiểu “phạm luật” là cách giải thích về tội tham nhũng khi họ Chu còn nắm hệ thống an ninh, làm Bí thư Tứ Xuyên hay Chủ tịch Tập đoàn Dầu khí CNPC lớn nhất của xứ sở. Đến tội “gây chia rẽ trong đảng” thì dư luận ra khỏi chuyện tham ô thường tình của một cơ chế độc tài và nghĩ đến vụ họ Chu cấu kết cùng Bạc Hy Lai để giành quyền bính. Nhưng cái tội “hoạt động chính trị ngoài tổ chức” phải dẫn chúng ta qua ngả khác: ngôn ngữ thư lại của bộ máy hành chánh công quyền khiến kẻ lạc quan nhất cũng luận rằng Chu Vĩnh Khang không chỉ kéo bè kết cánh (với Bạc Hy Lai chẳng hạn) mà còn có âm mưu nghiêm trọng hơn. Đó là tiến hành đảo chánh trên thượng tầng để ngăn cản việc Tập Cận Bình lên lãnh đạo. Có khi để giữ ghế lãnh tụ cho Bạc Hy Lai, bản thân Chu Vĩnh Khang thì làm Thái thượng hoàng, kingmaker.



Từ Thời Sự Ngày Nay Đến Chính Sự Ngày Xưa


Khi hai nhân vật Giang Trạch Dân và Hồ Cẩm Đào được đưa lên lãnh đạo, người ta đều thấy ra bàn tay của Đặng Tiểu Bình.

Là nạn nhân của Mao Trạch Đông trong các âm mưu quyền bính (ba lần bị hạ phóng xuống chuồng bò) rồi là công trình sư của việc cải cách kinh tế từ đầu năm 1979, Đặng Tiểu Bình quan tâm đến ổn định chính trị. Ông là người mở cửa kinh tế mà lập tức khóa cửa chính trị khi loại bỏ hai Tổng bí thư có hướng cải cách và cởi mở quá mạnh như Hồ Diệu Bang và Triệu Tử Dương.

Sau khi dẹp Triệu Tử Dương và cho quân đội vào tàn sát tại Thiên An Môn năm 1989, cũng Đặng Tiểu Bình đã đưa Giang Trạch Dân lên lãnh đạo cùng Thủ tướng Lý Bằng, với một nhân vật tương đối ôn hòa hơn là Kiều Thạch. Sau đó, khi họ Giang đang lãnh đạo, cũng chính Đặng Tiểu Bình đã chọn Hồ Cẩm Đào lên kế vị sau hai đại hội đảng trong 10 năm. Họ Đặng muốn có sự chuyển quyền êm ả để tránh những chấn động kiểu Mao. Và khi lên cầm quyền, các lãnh tụ phải chấp nhận nguyên

Nhờ vậy mà sau vụ Thiên An Môn, Trung Quốc đã có được mấy chục năm êm ả về chính trị.

Nhưng, và đây là truyền thống văn hóa quyền bính của Trung Quốc, khi lên lãnh đạo, Giang Trạc Dân đã mở rộng cơ sở quyền lực và xây dựng hệ thống nhân sự có khả năng hậu thuẫn sự “đồng thuận” cần thiết ở trong đảng. Không những vậy, trước khi về hưu để nhường chức cho Hồ Cẩm Đào, họ Giang còn gài vào cơ chế lãnh đạo (là Bộ Chính trị có 25 Ủy viên, và trên cùng là Thường vụ Bộ Chính trị có chín Ủy viên) những thành phần thân tín của mình. Đó là Tăng Khánh Hồng, Hoàng Cúc, Ngô Bang Quốc, Giả Khánh Lâm hay Tăng Bối Viêm…. (Hồ Sơ Người-Việt xin miễn trình bày thêm chi tiết về gốc gác hay phe cánh của các nhân vật này)

Riêng bản thân, họ Giang còn giữ lại chức Chủ tịch Quân ủy hội gần hai năm sau khi hết làm Tổng bí thư, rồi mới trao cho Hồ Cẩm Đào, là kẻ ngồi ghế lãnh đạo và vẫn ở vị thế “thiểu số”.

Chẳng những vậy, tại Đại hội 18, sáu trong bảy Ủy viên của Thường vụ Bộ Chính trị đều là người được Giang Trạch Dân cất nhắc và cài đặt, kể cả Tập Cận Bình. Người còn lại, duy nhất thuộc “phe Hồ Cẩm Đào”, là Thủ tướng Lý Khắc Cường, đứng hàng thứ hai của Thường vụ.



Thân Thế Tập Cận Binh


Khi nhìn lại chuyện “Trung Hoa ngàn đời”, ta có thể thấy ra vài đặc tính sau đây.

Tùy thời thế mà các lãnh tụ đều dồn niềm tin của mình vào thân tộc, xuất xứ, địa phương hay ngành nghề phục vụ. Chuyện ấy dễ hiểu vì cùng chia sẻ một quá khứ thì dễ đồng ý về tương lai.

Từ đó, trong hệ thống chính trị và cất nhắc nhân sự lãnh đạo tại Trung Quốc người ta mới nói đến “Thái tử đảng” là con cháu các đại công thần thời Cách mạng; “Cánh Thượng Hải” rất mạnh nhờ Giang Trạch Dân; “Đoàn phái” là đảng viên từng phục vụ và lên chức từ Đoàn Thanh niên Cộng sản mà Hồ Cẩm Đào và Lý Khắc Cường là tiêu biểu. Ngoài ra còn Cánh Thanh Hoa hay Bắc Đại của các Đại học Thanh Hoa và Bắc Kinh, cánh Tứ Xuyên từ đất cũ của Đặng Tiểu Bình, v.v…

Cứ theo truyền thống đó thì dù xuất thân từ đất Thiểm Tây, Tập Cận Bình có thể thuộc nhiều  phe một lúc: Thái tử đảng vì là con của Tập Trung Huân, Đoàn phái vì từng sinh hoạt trong Đoàn Thanh niên, cánh Thanh Hoa vì đi học nơi đó, rồi cánh Thượng Hải khi làm Bí thư sau khi Trần Lương Vũ bị loại vì tham nhũng, chưa kể là họ Tập đã từng phục vụ tại Hà Bắc, Phúc Kiến và Chiết Giang….

Nhưng, thân thế đa năng ấy cũng phản ảnh một thực tế là họ Tập có nhiều bè mà thiếu bạn. Nói theo ngôn ngữ chính trị Trung Hoa thì thiếu gốc và rễ, thiếu cơ sở quyền lực bền vững trước mạng lưới chằng chịt của những người đi trước, nhất là của Giang Trạch Dân.

Cho nên, dù có được Giang Trạch Dân cất nhắc (cùng Chu Vĩnh Khang), Tập Cận Bình vẫn phải học bài của vị tiền nhiệm là xoá bỏ mọi chướng ngại do người trước cài lại và xây dựng thế lực cho mình. Vì vậy, Chu Vĩnh Khang, Tăng Khánh Hồng hay các như Tướng Từ Tài Hậu và Quách Bá Hùng thuộc cánh họ Giang đều đã được chiếu cố. Thuộc phe Hồ Cẩm Đào thì mới chỉ có nguyên bí thư riêng là Lệnh Kế Hoạch sa lưới…. Đấy là phần “xoá”. Theo chiều hướng này thì chính Giang Trạch Dân cũng có ngày bị hỏi han cho tuyệt nọc khuynh đảo.

Phần “xây” là xây dựng vây cánh cùng thế lực là điều chắc chắn Tập Cận Bình đã kín đáo thi hành mà người ta chưa biết được hết. Bước đầu có thể là tìm lại những người đã từng ở tỉnh Thiểm Tây hay “Hoàng Thổ” của phụ thân là Tập Trung Huân, nơi họ Tập khởi nghiệp và kết thân với nhiều đảng viên khác.

Đấy là “đảngThiểm Tây” trong Bộ Chính trị. Trên cùng có Vương Kỳ Sơn và Du Chính Thanh dù cả hai đều thuộc “Thái tử đảng” và được Giang Trạch Dân tín nhiệm. Vương Kỳ Sơn nay đang chỉ đạo chiến dịch diệt trừ tham nhũng và Du Chính Thanh thì trù hoạch việc cải cách trước khi có Đại hội 18. Ngoài ra còn có Lý Chiến Thư và Triệu Lạc Tế. Trong Bộ Chính trị hiện nay, “đảng Thiểm Tây” đã có năm người. Chưa kể bốn tướng lãnh mà ba người lại ở trong Quân ủy hội.

Vào một kỳ khác, Hồ Sơ sẽ trình bày thêm về vây cánh đang hình thành của Tập Cận Bình….

____
Kết luận ở đây là gì?

Không nên coi thường bản sắc độc tài của lãnh đạo Trung Quốc

Sau 10 năm động loạn vì Cách mạng Văn hóa (1967-1976) cho tới khi Mao qua đời, Đặng Tiểu Bình mất nhiều năm mới loại bỏ được bộ máy nhân lực của Mao (“Tứ Nhân Bang”, Hoa Quốc Phong và Uông Đông Hưng) qua một cuộc đảo chính thầm lặng để tập trung quyền lực, rồi mới khởi sự mở cửa từ đầu năm 1979.

Tập Cận Bình lãnh di sản mở cửa nên không có nhiều năm như họ Đặng. Và 10 năm sau khi cải cách, Đặng Tiểu Bình vẫn cho mở cuộc tàn sát tại Thiên An Môn. Tập Cận Bình có thể gồm thâu quyền lực rồi sẽ cải cách như dự đoán lạc quan của quốc tế. Chẳng vì vậy mà không có đổ máu!