Thứ Bảy, tháng 8 27, 2016

Chính Kỳ Linh Tinh



Nguyễn-Xuân Nghĩa - Việt Báo Ngày 160827

Đi tìm sự thật trong một rừng thông tin đầy những thực hư lẫn lộn….

 * Chặng đường gian nan của bầu cử tổng thống tại Hoa Kỳ *



Tháng 11 này, cử tri Hoa Kỳ sẽ bịt mũi đi bầu. Nhờ hai chính đảng lớn, Dân Chủ và Cộng Hòa, họ được chọn một trong hai ứng cử viên đều có chung một nét là không đáng tin. Chỉ có 28% dân Mỹ tin là Hillary Clinton đáng tin, hơn Donald Trump được… một phần trăm!

Giới bình luận Mỹ dùng một thành ngữ để gọi đó là hiện tượng giữa hai con quỷ thì chọn con ít tệ nhất, lesser of the two devils. Độc giả Việt Nam mắc bệnh tôn sùng lãnh tụ gọi ẩn dụ đó là “khinh thường Tổng thống Mỹ.” Với người viết này, đấy mới là nét tuyệt vời của nền dân chủ Hoa Kỳ! Chính khách có thể là giẻ rách cũng chẳng sao….

Bài này sẽ miên man về nghịch lý đó khi nói về những hư thực của cách diễn giải trừ trong ra ngoài.


***


Sau Thế vận Rio, tuần qua, thủ môn đội túc cầu nữ của Mỹ là Hope Solo bị Ủy ban Túc cầu Hoa Kỳ khiển trách và ra biện pháp kỷ luật là treo giò sáu tháng vì lời phát biểu xúc phạm đội banh Thụy Điển ở vòng tứ kết khi đội Mỹ bị loại sau vòng đá luân lưu. Thậm từ của nàng là “Lũ hèn nhát!”

Chỉ vì đội Thụy Điển thủ rất chắc rồi bất ngờ phản công khi đội Mỹ quá xông xáo bị sơ xẩy. Đội banh tràn đầy hy vọng của Hoa Kỳ bị đá khỏi sân, nàng Hope Solo đẹp mà dữ lại chẳng kiểm soát được phản ứng, trước đó còn làm dân Brazil khó chịu vì chế diễu nguy cơ bị vi khuẩn ZIKA do muỗi độc gây ra. Thái độ khiếm nhã của Hope Solo là điều đáng trách và nàng bị kỷ luật.

Nhưng ra khỏi vận động trường thể thao mà vào chính trường Mỹ thì các chính khách lại được tiêu chuẩn khác. Họ tận dụng khả năng mạt sát đối thủ về mọi thói hư tật xấu thật giả trước sự hể hả của các cổ động viên! Chính trường Hoa Kỳ có nét khôi hài của một hý trường và sự náo nhiệt của cuộc tranh cử năm nay cho thấy điều gì đó rất lạ mà không hẳn là mới về cách diễn giải sự thật.

Hai chính đảng truyền thống của Mỹ khéo xào bài thế nào để cho 180 triệu cử tri chọn giữa hai ứng cử viên họ không ưa và chẳng tin một vị Tổng thống sẽ lại đưa Hoa Kỳ vào chệch hướng ít ra trong bốn năm nữa! Nhưng hai năm tới thôi, cử tri có thể nghĩ lại khi đi bầu giữa nhiệm kỳ, để trao ấn tín “kỳ đà” cho Quốc hội cái quyền cản mũi Tổng thống. Và vừa nhậm chức Tổng thống vào ngày 20 Tháng Giêng năm tới, lãnh đạo Hành pháp đã phải dàn trận cho cuộc bầu cử đó.

Sự kỳ diệu của nền dân chủ Hoa Kỳ chính là những dây nhợ trói buộc chính khách và chính quyền!

Hãy nói về cách diễn giải sự thật. Tính tới Tháng Tám vừa qua, đại diện cho “đảng Dân Chủ của dân nghèo”, chính khách Hillary Clinton vận động được 365 triệu đô la, với 80% là phần đóng góp của các tỷ phú, tài phiệt Wall Street và đại gia lãnh đạo nghiệp đoàn. Chỉ một phần năm là của thường dân, chưa nói gì đến tiền vận động của ngoại quốc dồn vào Sáng viện Clinton Foundation đầy tai tiếng của hai vợ chồng.

Còn thụ ủy “đảng Cộng Hòa của bọn nhà giàu”, tỷ phú Donald Trump gom chưa đầy trăm triệu, chỉ có 10% là từ thường dân, nhưng đã “đảo chánh nội bộ Cộng Hòa”! Ngẫm lại thì Con Vịt Donald được lợi thế là cách tường thuật hấp dẫn của truyền thông trong cả năm trời, tương đương với hai tỷ tám tiền quảng cáo miễn phí, và loại bỏ 16 đối thủ kia để lên đại diện cho khối Cộng Hòa hậm hực vì bị bất ngờ.

Đâm ra không phải Donald Trump đã tiến hành cuộc đảo chánh mà là truyền thông. Rồi thiên hạ kết luận rằng Trump chỉ có hậu thuẫn của Mỹ nghèo hay Mỹ ruộng, bọn da trắng phản động, trong khi lại xé đảng Cộng Hòa làm hai khiến Hillary có thể đắc cử với lá phiếu Cộng Hòa! Toàn những nghịch lý.

Dù khó đoán kết quả bầu cử Tổng thống năm nay, đa số vẫn cho là Hillary có hy vọng nhờ biệt tài khạc nhổ lên trời của đối thủ. Trong một tháng sau Đại hội, Donald Trump đã chuyển thắng thành bại, rồi từ bại thành liệt nên hai lần chấn chỉnh nhân sự trong ban tranh cử và nay mới bắt đầu điều chỉnh tác xạ, và đưa ra chủ trương ôn hòa hơn trước sự xoi mói của truyền thông.

Trong khi ấy, nhiều tỳ vết và nét gian dối mãn tính của Hillary vẫn được lướt qua.

Nói chung, khi một chính khách Cộng Hòa làm điều sai trái thì truyền thống nhấn mạnh ngay từ đề tựa đến thuộc tính Cộng Hòa. Nhưng khi một chính khách Dân Chủ làm bậy thì đấy là chuyện cá nhân, mối liên hệ của đương sự với đảng được dìm sâu vào cuối bản tin, có khi còn lọt ra ngoài. Nếu một vị dân cử Cộng Hòa phạm luật thì đấy là tin lớn. Khi phía Dân Chủ làm sái thì phản ứng của bên Cộng Hòa về sự sai trái đó mới là tin đáng loan!

Chúng ta chẳng nên ngạc nhiên. Nhiều cuộc khảo sát ý kiến đều công nhận sự kiện là từ 70 đến 80% báo giới Hoa Kỳ có khuynh hướng thiên về đảng Dân Chủ. Cho nên bảo rằng Trump gặp bất lợi vì truyền thông Mỹ vẫn thiên về đảng Dân Chủ là chẳng sai.

Nhưng các ứng cử viên Tổng thống như Ronald Reagan và hai cha con ông Bush cũng đã trải qua con đường chông gai đó mà thắng. Vấn đề của Trump là “The Donald”. Chàng không khai thác được nhược điểm sinh tử bên đảng Dân Chủ và nhất là lý lịch đáng ngờ của Hillary mà từ năm 2008, người viết này đã gọi là Con Ong Chúa, với báo chí là bầy ong thợ. Chính trị lẽ thường. Cuộc bầu cử có mục tiêu chọn người có tài tranh cử, chưa chắc rằng đấy sẽ là lãnh đạo anh minh và dân mua hớ có quyền đổi ý rất nhanh.

Nói về lẽ đúng sai thì yếu tố mua hớ đã chình ình:

Trong khi The Donald còn phát biểu linh tinh, Hillary đã đề nghị là trong nhiệm kỳ đầu bà sẽ tạo thêm 10 triệu việc làm và tăng chi hơn ngàn tỷ cho đầu tư về hạ tầng vật chất và xã hội như giáo dục và gia đình, v.v... Thật ra, Tổng thống Mỹ có ngủ quên trong Tòa Bạch Ốc hay dốc sức đánh lộn trên chính trường thì mỗi tháng thị trường vẫn tạo thêm từ 200 đến 250 ngàn việc mới, vị chi là từ hơn hai triệu đến gần ba triệu jobs mỗi năm nếu kinh tế tăng trưởng một cách èo uột là hàng năm chỉ đạt 1,2% Tổng sản lượng GDP. Nhưng mặt kia, khoản tăng chi hơn ngàn tỷ lại chất thêm núi nợ, từ 105% Tổng sản lượng hiện nay có thể lên tới 115 hay 120% vào năm 2021. Có đánh thuế nhà giàu để giảm bội chi và bớt nợ thì lại chạm tới các ân nhân của Hillary tại Wall Street và càng đánh thuế thì càng làm giảm sản lượng.

Cử tri Mỹ không thèm biết rằng con số trừu tượng 120% là cơn ác mộng Hy Lạp vào năm 2009, và dẫn tới khủng hoảng của khối Euro sau này. Hoa Kỳ không là Hy Lạp nên hậu quả trong năm năm tới có thể là sự kinh hoàng cho thế giới. Chuyện linh tinh ấy chưa thấm vào tâm trí cử tri vì không được truyền thông phân tách cho ra lẽ.

Nhưng thế giới thì biết sợ vì địa cầu hình tròn. Đi mãi về hướng Tây sẽ gặp hướng Đông, ra khỏi Hoa Kỳ lại gặp đòn phép hư thực hay chính kỳ của nước ngoài. Xin nói về hai thí dụ…

***

Trong cuộc tranh cử, Donald Trump cứ múa hát về an ninh và đối ngoại. Vậy mà trong nhiệt tình đấu đá, ban tham mưu của ông để lọt một tin lạ.

Hôm 17, tờ báo điện tử có tên rất quái là EurActiv.com bật ra một nguồn tin từ hai nhân vật nặc danh, rằng Hoa Kỳ đã lặng lẽ dời võ khí hạch tâm chiến thuật của Mỹ từ Turkey về Romania. Võ khí hạch tâm nằm ở đâu là bí mật quốc phòng vì khi hữu sự sẽ là mục tiêu có thể bị địch thủ tấn công trước tiên. Cả hai nước đều là thành viên của Minh ước NATO, nhưng Turkey đang nghĩ khác về vai trò cường quốc của mình nhất là khi lãnh tụ Recep Tayyip Erdogan vừa củng cố quyền lực và ra vẻ hòa giải với Nga để nói thách với Mỹ.

Vì vậy, nguồn tin của EurActiv.com từ hai nhân vật giấu tên mà không liên hệ gì với nhau có cái gì đó khá hợp lý. Nhưng phi lý vì cho thấy hai người đó biết được chuyện tối mật, lại tiết lộ cho một tờ báo điện tử nhắm vào dư luận Âu Châu, với kết quả là làm Romania chết khiếp vì sẽ là mục tiêu thanh toán trước tiên của Liên bang Nga khi có chiến tranh. Đây là tin có lợi cho Nga, mà bất lợi cho Mỹ. Nhưng người Mỹ bất cần!

The Donald cứ phét lác về NATO mà chẳng hiểu rằng thành viên nào của Minh ước cũng muốn được lá chắn của Mỹ bảo vệ, miễn ohí thì càng hay, nhưng lại sợ là nếu chứa võ khí hạch tâm của Mỹ trong lãnh thổ của mình thì sẽ được Liên bang Nga ưu tiên chiếu cố. Hơn ba chục năm trước, thời Ronald Reagan, dân Đức cũng từng e sợ như vậy cho nên cánh tả phản chiến mới tung khẩu hiệu “Thà Đỏ Hơn Chết” khi Hoa Kỳ muốn đưa võ khí tầm trung vào Đức để gián chỉ kế hoạch bành trướng của Liên Xô dưới thời Leonid Brezhnev.

Cho nên loại tiết lộ này làm đẹp lòng nước Nga. Nó phân hóa quan hệ giữa Romania với Mỹ và đào sâu mâu thuẫn giữa Hoa Kỳ và đồng minh là Turkey. Và gây ấn tượng là nước Mỹ thất thế trong khi Vladimir Putin thắng thế và củng cố được quan hệ tay ba giữa Nga, Turkey và Iran. Chuyện đó cho thấy một hiện tượng muôn đời là nghệ thuật gây ấn tượng sai về ta và về địch.

Văn hóa Trung Hoa gọi đó là “thuật quỷ biển”, nôm na là “perception manipulation”.

Vì vậy, cuộc tranh cử tại Hoa Kỳ là môi trường lý tưởng của trò quỷ quái biển lận từ truyền thông Mỹ và từ các nước khác. Mà biển lận nhất chưa là lãnh tụ Putin, bề nào cũng mạt vận và khó tái tranh cử năm 2018 này. Chuyện đó, xin quý độc giả đón đọc… Xuân Việt Báo năm tới. Chuyện năm nay là cuộc tranh cử Hoa Kỳ và Tập Cận Bình.

Đi hết hướng Tây thì gặp Đông phương!

Đầu tháng tới, Tập Cận Bình sẽ chủ trì Thượng đỉnh G-20 không ở Bắc Kinh hay Thượng Hải mà xuống tới hòn ngọc Hàng Châu của tỉnh Chiết Giang. Đấy là biểu tượng truyền thống của văn hóa nghệ thuật Trung Hoa, từ thời Tùy Đường đến đời Nam Tống. Mà về kinh tế và hiện đại hơn thì đấy là một thành tựu chói lọi của Đặng Tiểu Bình sau khi cải cách. Quan khách và truyền thông sẽ thưởng thức món thịt kho của danh sĩ Hàng Châu là Tô Đông Pha, và tấm tắc ngợi ca công ty Alibaba của tư doanh Trung Quốc, có hội sở cũng tại Hàng Châu!

Trong khi đó, Tập Cận Bình lại ráo riết chuẩn bị cho Đại hội Khóa 19 của đảng, có thể họp vào cuối Tháng 10 năm tới.

Hăng say thổi bùn nhơ trong cuộc tranh cử Tổng thống, truyền thông Hoa Kỳ bỏ qua việc họ Tập vừa tổ chức mật nghị tại khu nghỉ mát Bắc Đới Hà để “cơ cấu lại” nhân sự sẽ lãnh đạo sau này dưới sự điều động và kiểm soát của chính mình. Truyền thông tối dạ không hiểu rằng trong thế giới cộng sản độc tài, “cơ cấu lại” có nghĩa là bẻ tay, là thanh trừng, là mua chuộc và cất nhắc…. Thiên hạ chỉ nói đến bùn nhơ của cuộc tranh cử Mỹ mà không thấy trò quỷ bên Tầu.

Lãnh đạo mới của Hoa Kỳ, từ Hành pháp đến Lập pháp sẽ đối đầu với những chuyển động ấy tại Trung Quốc, chưa nói gì đến Minh ước NATO hay số phận Liên Âu, v.v….

Khi theo dõi và kiểm điểm tin tức quá sức rắc rối như vậy, người ta thấy quần chúng hay cử tri có thể bị truyền thông chi phối mà không biết. Có người biết vậy và đã nói từ hơn 200 năm rồi: “Nếu một quốc gia cứ mong được tự do trong dốt nát thì đấy là điều bất khả”.

Ông ta là Thomas Jefferson, và ông không nói cho nước Tầu, mà về nước Mỹ.

Thứ Năm, tháng 8 25, 2016

Trung Quốc Khoắng Nước Vét Cá

Nguyên Lam & Nguyễn-Xuân Nghĩa, RFA Ngày 160824
Diễn đàn Kinh tế 

Vùng biển Đông của Châu Á đang mất dần một nguồn lợi sinh tử là thủy sản....  

000_7M4RY.jpg
* Chủ tịch nghiệp Syngenta của Thụy Sĩ, Michel Demare bắt tay Chủ tịch tập đoàn quốc doanh ChemChina của Trung Quốc, Ren Jianxin trong cuộc họp báo trình bày kết quả hàng năm của Syngenta tại trụ sở chính của công ty tại Basel, Thụy Sĩ vào ngày 03/2/2016. Ảnh AFP *


Trong Thượng đỉnh của nhóm G-20 năm nay tổ chức tại Hàng Châu bên Tầu, lãnh đạo Bắc Kinh sẽ nói đến triển vọng hợp tác kinh tế giữa các nước, với vai trò tích cực của Trung Quốc. Nhưng nhiều quốc gia Á Châu lại thực tế nhìn vào động thái khoắng nước vét cá ngoài Đông Hải của một quốc gia cho đến nay chưa giải quyết được bài toán an toàn thực phẩm của mình.



Chiến lược của Trung Quốc


Nguyên Lam: Hôm Thứ Hai 22 vừa qua, một ủy ban về đầu tư nước ngoài vào Hoa Kỳ đồng ý cho tập đoàn quốc doanh ChemChina của Trung Quốc được mua doanh nghiệp Syngenta của Thụy Sĩ để làm chủ công nghệ tiên tiến về sản xuất thực phẩm. Vì việc sát nhập từng bị nhiều giới chức Quốc hội Hoa Kỳ khuyến cáo là bất lợi về an ninh cho nước Mỹ, Nguyên Lam đề nghị ông giải thích sự kiện hơi xa lạ này cho thính giả của chúng ta.

Nguyễn-Xuân Nghĩa: Đề tài này rất hữu ích vì cho thấy nhiều khía cạnh chuyên môn về kinh tế và về những động thái của Bắc Kinh. Như mọi khi, tôi xin đi từng bước để tìm hiểu.

Từ hơn 10 năm qua, Trung Quốc có thay đổi chiều hướng đầu tư theo trình độ cao hơn, từ lượng lên phẩm, để không chỉ thụ đắc sản phẩm hay dịch vụ của các nước mà còn nhắm vào nâng cấp khả năng tổ chức và sản xuất. Nguyễn-Xuân Nghĩa

Thứ nhất, hệ thống luật lệ phức tạp của Hoa Kỳ có một ủy ban gọi tắt là CFIUS thuộc bộ chủ quản là Bộ Ngân Khố, là bộ Tài Chính của các nước. Được lập ra từ 1975, Ủy ban Committee on Foreign Investment in the United States quy tụ 16 đại diện của các phủ bộ liên quan tới an ninh quốc gia bên Hành pháp, như Ngoại giao, Quốc phòng, Nội an, Cố vấn An ninh và Kinh tế của Tổng thống, v.v… để thẩm xét yếu tố an ninh của các dự án đầu tư của ngoại quốc vào thị trường Hoa Kỳ. Nước Mỹ đầu tư nhiều nhất ra hải ngoại mà cũng nhận được nhiều đầu tư nhất của các nước và Ủy ban này có chức năng duyệt xét lại các dự án đầu tư có thể phương hại tới an ninh của Hoa Kỳ.

Thứ hai, tập đoàn Syngenta của Thụy Sĩ có tài sản trị giá vài chục tỷ đô la là mũi nhọn toàn cầu về công nghệ chế biến thực phẩm và hạt giống, với 25% xuất khẩu vào thị trường Bắc Mỹ nên hoạt động cũng ảnh hưởng tới nông nghiệp và an ninh thực phẩm cho Hoa Kỳ. Thứ ba, ChemChina hay Trung Quốc Hóa công Tập đoàn là công ty quốc doanh của Bắc Kinh chuyên về hóa chất ứng dụng vào công nghiệp và nông nghiệp. Tập đoàn ChemChina muốn mua lại một phần vốn của Syngenta để tiếp thu công nghệ tiên tiến của thiên hạ, nhưng vì Syngenta hoạt động trên thị trường Mỹ và có ảnh hưởng tới nông nghiệp Hoa Kỳ nên Ủy ban CFIUS mới duyệt xét nghiệp vụ đầu tư này và đề nghị với Hành pháp Mỹ là nên chấp thuận.


Nguyên Lam: Thưa ông, xưa nay, dư luận thế giới thường cho là Trung Quốc đầu tư khá mạnh ra nước ngoài, nhưng chính yếu là để làm chủ các nguồn cung cấp và hạ tầng vận chuyển nguyên nhiên vật liệu cho thị trường xuất nhập khẩu của họ. Việc tập đoàn Hóa công, hay công nghệ hóa chất, muốn mua Syngenta để tiếp thu công nghệ tiên tiến của thiên hạ là cái gì đó khá mới lạ. Ông giải thích thế nào về chiến lược đó của họ?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: Thật ra, từ cuối năm 1979, khi tiến hành cải cách kinh tế và cởi mở kinh doanh, Bắc Kinh đã biết là phải làm ăn với thế giới bên ngoài thì mới thoát khỏi tình trạng lạc hậu thâm căn cố đế của họ và bắt tay trước tiên với thị trường Tokyo của Nhật. Sau hơn 30 năm tăng trưởng và có thêm tiền, Bắc Kinh ráo riết đầu tư ra nước ngoài, qua 12 năm lượng đầu tư ra ngoài đã tăng gấp 40 lần, từ ba tỷ năm 2003 lên 120 tỷ năm ngoái và nay đang là chủ đầu tư và là nguồn cung cấp tư bản hạng nhì trên thế giới.

Nhưng quả là từ hơn 10 năm qua, Trung Quốc có thay đổi chiều hướng đầu tư theo trình độ cao hơn, từ lượng lên phẩm, để không chỉ thụ đắc sản phẩm hay dịch vụ của các nước mà còn nhắm vào nâng cấp khả năng tổ chức và sản xuất. Việc họ đầu tư vào Syngenta nằm trong chiều hướng ấy vì muốn làm chủ cả công trình nghiên cứu và chế biến thực phẩm, kể cả loại thực phẩm đổi gen GMO, để giải quyết bài toán sinh tử của họ là lương thực. Nói vắn tắt, họ không chỉ đầu tư vào dầu khí là sản phẩm chiến lược, mà còn muốn đầu tư vào lương thực vì thiếu ăn là chết đói và bị loạn.

Việc Ủy ban CFIUS đề nghị chấp thuận là một thắng lợi cho Bắc Kinh, nhưng chưa chắc đã xong vì các nước cùng nhìn ra mặt trái của chế độ là không chỉ học hỏi mà còn muốn ăn cắp kỹ thuật để khống chế thiên hạ. Việc dự án đầu tư vào công nghệ tiên tiến của Anh bị Chính quyền của Thủ tướng Theresa May vừa đòi xét lại là một ví dụ. Cho nên, ngoài khuyến cáo của CFIUS, Quốc Hội và cơ chế luật lệ Hoa Kỳ còn có thể dựng thêm rào cản là chống lại chế độ độc quyền trên thị trường Mỹ sau khi làm chủ khả năng cung cấp hạt giống cho các nông trại.

Sau cùng và quan trọng nhất, Trung Quốc vẫn là xứ đói ăn nên ra sức cướp cá của các nước ngoài Đông Hải và cho thấy bộ mặt hung đồ của mình. Họ đang bị phản ứng gay gắt của nhiều quốc gia Á Châu, từ Nam Dương hay Indonesia tại miền Nam, tới Nam Hàn ở mạn Bắc, ở giữa thì có Việt Nam, Malaysia hay Philippines. Kỳ này, chúng ta nên nhìn vào chuyện đó….


Quyền lợi thủy sản


2677c194-e30a-46bb-9518-b6d149789187.jpg-400.jpg
Ba Ngoại trưởng Nhật Bản Fumio Kishida (giữa), Trung Quốc Vương Nghị (trái) và Hàn Quốc Yun Byung-se chụp ảnh tại Tokyo hôm 23/8/2016. AFP photo



Nguyên Lam: Như vậy, Nguyên Lam xin đề nghị chuyên gia kinh tế Nguyễn-Xuân Nghĩa trình bày cho chuyện đó cho thính giả của chúng ta.

Nguyễn-Xuân Nghĩa: Chúng ta nên nhớ vài sự thật sau đây về bối cảnh. Đầu tiên, Bắc Kinh coi thường phản ứng của quốc tế sau khi Tòa án Trọng tài Thường trực có phán quyết từ tháng trước, lại còn ngang ngược hăm dọa mọi lân bang, từ Nhật Bản trở đi. Về ngoại giao thì đây là điều bất lợi cho một quốc gia muốn kết bạn kinh tế với năm châu bốn biển qua việc xây dựng Con Đường Tơ Lụa hay dự án Ngân hàng Đầu tư Hạ tầng Cơ sở Á châu như họ sẽ nhắc tại Thượng đỉnh G-20 tới đây ở Hàng Châu.

Biến cố thứ hai, cũng liên hệ đến chuyện ấy, hôm 17 vừa qua, Indonesia mừng lễ Độc Lập bằng cách cho nổ 60 tầu đánh cá của Trung Quốc bị bắt vì xâm nhập và đánh cá trái phép trong vùng chủ quyền của họ. Xứ Indonesia là cường quốc của Hiệp hội Quốc gia Đông Nam Á ASEAN và nằm tại vùng cực Nam của vùng biển mà Trung Quốc gọi là Hoa Nam và Bắc Kinh nhận là thuộc chủ quyền kinh tế với cái lưỡi bò chín khúc.

Trong 10 nước của ASEAN, xưa nay Indonesia vẫn có lập trường thân hữu với Bắc Kinh, nhưng từ nhiều tháng nay, Chính quyền Jakarta hết chịu đựng nổi thái độ ngang ngược của Trung Quốc khi cho ngư phủ có tầu tuần duyên hộ tống vào bắt cá trong vùng biển của họ. Thứ tư, cũng về bối cảnh, tuần qua báo chí quốc doanh của Bắc Kinh cho biết là nạn lạm thác ngư trường và ô nhiễm môi sinh khiến tài nguyên thủy sản Trung Quốc bị cạn kiệt và vùng biển mà họ gọi là Đông Hải nay cũng hết cá! Thứ năm, ta nhớ là Trung Quốc tiêu thụ phân nửa số thịt heo của thế giới nên cần nhiều ngô  và đậu nành để nuôi heo lấy thịt và nhập khẩu nhiều nhất từ Hoa Kỳ trong khi cũng ăn nhiều cá nhất thế giới, đến 35% của toàn cầu, mà bên trong thì bị ô nhiễm nên mới cướp cá của thiên hạ ở bên ngoài và gần đây thì gặp phản ứng dữ dội của Nam Hàn!

Vừa qua Nam Hàn cho xây cất 80 đảo nhân tạo trên đường tuyến đó và bảo vệ mạng lưới bằng quân sự. Người ta gọi đó mà mạng lưới sắc như dao cạo của Nam Hàn. Nguyễn-Xuân Nghĩa
Nguyên Lam: Xin cám ơn ông tổng hợp cho một số yếu tố về bối cảnh đúng là đói ăn của Trung Quốc vì giải thích được chuyện họ mua doanh nghiệp Syngenta để có thêm hạt giống và nông sản và việc họ cướp cá của thiên hạ. Nhưng từ xứ Indonesia có thái độ hữu nghị tại vùng cực Nam đến Nam Hàn là một bạn hàng của Trung Quốc ở vùng cực Bắc nay cũng đều có phản ứng dữ dội, thưa ông, phản ứng đó là gì?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: Tuần qua, chúng ta vừa thấy chuyện lạ tại vùng Bắc Phương Giới Tuyến trên vùng biển Hoàng Hải tại Đông Bắc Á nằm giữa bán đảo Triều Tiên và Trung Quốc. Năm 1953, chiến tranh Cao Ly trên bán đảo Triều Tiên tạm ngưng và lực lượng tham chiến tại Nam-Bắc Hàn đã vẽ ra một giới tuyến ngoài biển để phân chia hai khu vực Nam Bắc. Sau này, Bắc Hàn cộng sản thường vượt giới tuyến, xâm phạm và tấn công các đảo nhỏ trên vùng biển của Nam Hàn.

Vừa qua Nam Hàn cho xây cất 80 đảo nhân tạo trên đường tuyến đó và bảo vệ mạng lưới bằng quân sự. Người ta gọi đó mà mạng lưới sắc như dao cạo của Nam Hàn. Yếu tố kỳ lạ không là an ninh mà là để ngư thuyền Bắc Hàn và Trung Quốc không xuống miền Nam cướp cá của họ! Chúng ta đang chứng kiến hiện tượng các cụ mình gọi là “đói ăn vụng túng làm càn” khi Trung Quốc khoắng nước vét cá từ biển Đông Bắc Á xuống tới Đông Nam Á.


Nguyên Lam: Đúng là một biến cố kỳ lạ vì Nam Hàn là một cường quốc có sức mạnh mà cũng giao dịch buôn bán với Trung Quốc, nay lại đan một mạng lưới như dao cạo ở ngoài biển để chặn tầu đánh cá của Bắc Hàn và Trung Quốc. Thưa ông, câu chuyện là như thế nào?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: Từ nhiều năm nay, thiên hạ ít để ý là đã có nhiều mâu thuẫn về quyền lợi đánh bắt thủy sản trên vùng biển này. Bắc Hàn Cộng sản bán quyền bắt cá cho ngư phủ Trung Hoa Cộng sản và ngư thuyền Trung Cộng lặng lẽ vượt giới tuyến Nam Bắc vào vùng biển của Nam Hàn vét cá. Vì kẹt tiền, năm nay Bắc Hàn tăng số giấy phép bán gấp ba làm ngư sản Nam Hàn vào mùa Xuân vừa qua sụt mất 70% so với năm ngoái. Lý do vẫn là Trung Cộng thiếu cá và thừa ô nhiễm nên cướp cá của Nam Hàn nên Tháng Sáu vừa rồi, ngư phủ Nam Hàn  bắt giữ hai tầu lưới cá của Trung Quốc và giải giao cho Hải quân Nam Hàn.

Bây giờ, chính quyền Nam Hàn leo thang bảo vệ ngư trường bằng một quyết định khá tinh vi và sáng tạo vào Tháng Bảy vừa qua. Họ thiết lập hệ thống phòng thủ có vẻ ôn hòa mà thật ra dữ dội và táo bạo vì mạng lưới phòng vệ đó có thể chặt lưới cá của Tầu và được hải quân bảo vệ. Nam Hàn còn thông báo cho Bộ Tư lệnh Kiểm soát Đình chiến Nam Bắc Hàn của Liên hiệp quốc về quyết định ấy của mình. Dưới ánh sáng của phán quyết vừa qua từ Tòa án Trọng tài Thường trực thì việc bảo vệ quyền lợi kinh tế của Nam Hàn là có chính nghĩa.

Trong khi đó, họ cũng lập lực lượng đặc nhiệm đi tuần tra vùng biển giữa Nam Bắc Hàn và giữa Nam Hàn với Trung Quốc và chính thức yêu cầu Bắc Kinh tăng cường kiểm soát hành động của ngư phủ Tầu, làm như việc xâm phạm đó chỉ xuất phát từ sáng kiến của dân chài Trung Quốc thôi. Vì vậy, Nam Hàn vẫn giữ thế giao hảo với một bạn hàng là Trung Quốc, nhưng bật tín hiệu cho Bắc Kinh rằng họ sẽ không nhượng bộ và điều ấy làm Bắc Kinh lúng túng không ít.


Nguyên Lam: Tổng kết lại, thì ta có thể thấy các quốc gia Đông Á đều trước sau tung ra biện pháp ngăn ngừa Trung Quốc khoắng biển Đông và cướp cá của họ. Thưa ông, có phải như vậy không?

Nguyễn-Xuân Nghĩa: Vùng biển Đông của Châu Á đang mất dần một nguồn lợi sinh tử là thủy sản và các nước cần đến một sự hợp tác quốc tế để giải quyết bài toán này. Nhưng Bắc Kinh chối từ mọi giải pháp quốc tế, lại còn hăm dọa từ Nhật Bản đến Philippines, Malaysia và Việt Nam, v.v… 

Vì vậy các nước bèn có phản ứng là tăng cường phương tiện bảo vệ quyền lợi thủy sản của họ mà thật ra cũng là chủ quyền chính đáng được thế giới công nhận. Việc Nam Hàn giăng lưới sắc như dao cạo bằng 80 đảo nhân tạo cũng là thông điệp mạnh mẽ như Indonesia khi cho nổ 60 ngư thuyền Trung Cộng vào ngày Quốc khánh của họ. Sự kiện đó cần được người dân Việt Nam biết rõ để có những đòi hỏi chính đáng với nhà cầm quyền Hà Nội và Bắc Kinh.


Nguyên Lam: Ban Việt ngữ đài Á Châu Tự Do và Nguyên Lam xin cảm tạ chuyên gia Nguyễn- Xuân Nghĩa về bài phỏng vấn hôm nay. 


Thứ Ba, tháng 8 23, 2016

Trò Chơi Thế Vận



Nguyễn-Xuân Nghĩa - Người Việt Ngày 160822
"Kinh Tế cũng là Chính Trị"



Một trò giải trí tốn kém cho Brazil mà có lời cho thiên hạ….

 * Rio, sáu tháng trước khi tiếp khách * 


Thế Vận Hội 2016 tại Rio de Janeiro đã kết thúc hôm 21 và xứ Brazil thở ra nhẹ nhõm.

Sau gần 10 năm chuẩn bị, tốn 12 tỷ đô la cho một sinh hoạt thể thao quốc tế qua 16 ngày thi đấu giữa 11 ngàn lực sĩ từ 207 phái đoàn, mà không có tai nạn đáng kể, Cộng hòa Liên bang Ba Tây, República Federativa do Brasil theo tiếng Bồ Đào Nha, bắt đầu thu dọn chiến trường và tính sổ lời lỗ. Nhiều phần thì lỗ hơn lời, nhưng được tiếng là quốc gia Nam Mỹ đầu tiên được tổ chức Thế Vận Hội.

Khi ấy chúng ta mới thấm thía cái tên gọi, Olympic Games hay Jeux Olympiques, Trò chơi Thế vận, trò chơi tốn tiền.... Như trong mọi bài kế toán kinh tế, ai bị tốn và ai hưởng?  

***

Chúng ta không còn biết nhiều về Thế Vận Hội thời cổ, được Đế quốc Hy Lạp tổ chức bốn năm một lần từ năm 776 trước Công nguyên tới 393 sau Công nguyên, cho đến khi Đế quốc tan rã và sinh hoạt thể thao nhằm vinh danh vị Chúa tể của các Thần linh là Zeus (hay Jupiter, theo tiếng La Mã) bị một Hoàng đế La Mã hủy bỏ cũng vì lý do tôn giáo. Tức là chính trị.

Mục tiêu nguyên thủy của Thế vận là tôn giáo và văn hóa, qua việc thi đấu của các lực sĩ đến từ nhiều nước hay tỉnh thành khác nhau trong Đế quốc. Khi ấy, từ mất ngàn năm trước, các nước đua tài trong hòa bình. Nếu có chiến tranh thì phải tạm dẹp chuyện binh đao. Ngẫm lại, thời ấy, Đế quốc Hy Lạp và các nơi tổ chức thật ra vẫn còn nghèo và các vận động viên thường trần truồng tranh đua thể lực qua bốn năm bộ môn trong bụi mù và cát bẩn. Đời sau còn lõm bõm nhớ đến những thành tích ấy là qua thi ca hay truyện kể: kẻ chiến thắng được tôn vinh với vòng nguyệt quế và đứng gần ngang tầm thần linh của dân gian.

Ngày nay, họ là diễn viên, thường bị lãng quên trong các vòng loại nếu không giật huy chương ở vòng chung kết. Đây là loại huy chương vô giá trên thị trường vì có bán cũng chẳng ai mua. Huy chương vàng phải có tối thiểu sáu gram vàng, còn 92.5% là bạc, có là bao so với nhiều năm mồ hôi và công sức của các lực sĩ?

Thế Vận Hội hiện đại được Nam tước Pháp Pierre de Coubertin hồi phục từ năm 1896 tại thủ đô Athens của xứ Hy Lạp, khi chủ nghĩa quốc gia đang thắng thế. Và sinh hoạt thể thao này trở thành biểu tượng thi đua của các quốc gia, thi đua một cách hòa bình. Tinh thần hòa bình là nét chính nên được nhiều nước hưởng ứng, nhưng các lực sĩ hết vị trí thần linh mà chỉ còn là thần tượng nếu đoạt giải vô địch, và thường thì họ là thành viên vô danh của một đoàn một đội, của một quốc gia.

Yếu tố quan trọng là quốc gia.

Trừ các đội tranh tài, không mấy ai biết tới mồ hôi và nước mắt của lực sĩ. Nếu họ bị thua thì đấy là thảm kịch của bản thân. Khi đoạt giải thì đấy là thành tích của quốc gia. Họ đứng trên đài nghe trỗi lên quốc thiều và xúc động dâng nước mắt cho tổ quốc. Khi tính sổ thì thiên hạ quên tên người mà chỉ đếm gọn số huy chương vàng, bạc và đồng, biểu tượng thành công của quốc gia mà các nước bị thua thì không thể sánh được.

Như thường lệ, trong Thế Vận Hội thứ XXXI, đoàn Hoa Kỳ dẫn đầu với 121 huy chương chói lọi, gồm 46 vàng, 37 bạc và 38 đồng. Năm nay, Trung Quốc hậm hực vì bị Anh Quốc qua mặt với 27 huy chương vàng, đành hẹn phục thù trong Thế Vận Hội Mùa Đông 2018 tại Nam Hàn. May ra! Trong trò chơi ấy, ta ít thấy ra hiện tượng “quốc hữu hóa thể thao”.

Quốc gia hưng vong, lực sĩ hữu trách. Đã đành rằng thua thì bị đời quên, mà nếu có được thì đấy là công lao của tổ quốc dân tộc.

Chẳng ai minh chứng chuyện đó dõng dạc bằng Hitler với Thế Vận Hội Berlin 1936 sau khi Đệ tam Quốc xã kết thúc nền Cộng hòa Weimar. Thông điệp của Hitler: nước Đức đã quật khởi sau khi thất trận trong Thế chiến I. Khi tay võ sĩ quyền Anh của Đức là Max Schmeling cho Joe Louis của Hoa Kỳ đo ván, trùm thông tin tuyên truyền Đức quốc xã là Joseph Goebbels hạ bút: “Chiến thắng của Schmeling không chỉ là thể thao. Nó cho thấy uy tín của sắc tộc Đức”.

Cũng vì thế giá chủng tộc ấy mà Hitler giận dữ rời sân vận động khi lực sĩ điền kinh của Mỹ là Jesse Owen đoạt bốn huy chương vàng! Huyền thoại dân Aryan da trắng ưu việt của Hitler bị một lực sĩ da đen quăng xuống đất, dù ở nhà thì Jesse Owen vẫn còn bị kỳ thị. Chiến thắng của Jesse Owen là chiến thắng của nước Mỹ!

Và xấc như Mỹ, đoàn Hoa Kỳ không khi nào tôn trọng truyền thống các nước là “tiền chủ hậu khách: nghiêng quốc kỳ khi diễn hành qua lá cờ của quốc gia tổ chức. Cờ Mỹ không bao giờ ngả trước một lá cờ ngoại quốc! Hóa ra Donald Trump chẳng phát minh ra cái gì mới…

Khác với Thế Vận Hội thời cổ, khi quốc hữu hóa thể thao, các nước đều muốn choàng lá cờ chiến thắng của lực sĩ lên đôi vai tổ quốc, mà chẳng ngờ là lại bị một ông thần khác giật mất!

Khoa học kỹ thuật hiện đại đã thay thế ca nhân Hy Lạp thời xưa để lập tức đưa sinh hoạt thế vận tới mọi nhà và giữ mãi những hình ảnh tiêu biểu nhất trong tâm trí của chúng ta. Tiêu biểu nhất mà thôi vì hơi đâu mà tường thuật ngần ấy trận mở màn ở nhiều đấu trường xa lắc trong cùng thời điểm? Vị thần linh khoa học đã lọc sẵn cho ta chi tiết đáng nhớ về từng kỷ lục thế giới hay thế vận của các bộ môn, về những kỳ đoạt giải trước đây. Và nếu trọng tài chưa tin vào con mắt trần của mình thì có thể kiểm chứng lại đường banh bằng con mắt thần của camera! Đỡ phần cãi cọ vì có thiên lý nhãn của ông thần.

Nhưng, ông thần khoa học ấy thật ra vẫn phục vụ một vị thần linh khác. Thần thương mại.

Thế vận hội quốc tế cần nhà bảo trợ là các doanh nghiệp. Khi cả tỷ người theo dõi sinh hoạt thể thao của mấy trăm quốc gia thì người ta còn phải có hệ thống truyền thông. Đây là cơ hội kiếm tiền cho nhà thầu truyền hình. Họ mua quyền phát hình và thu tiền quảng cáo từ các doanh nghiệp. Năm nay, hệ thống NBC của Mỹ bị chê nặng, vì chiếu lệch giờ và xé vụn các trận đấu để xen vào quá nhiều quảng cáo. Đâm ra khi xứ Brazil tốn 12 tỷ cho Thế vận hội Rio thì nhiều người ở rất xa, từ doanh gia tới truyền hình lặng lẽ kiếm tiền trên lưng các lực sĩ. Cũng là năm sáu tỷ chứ không ít.

Bây giờ đến chuyện lời lỗ vì đây là mục “Kinh Tế cũng là Chính Trị”…

Khi xin đăng cai tổ chức Thế Vận Hội Rio với Ủy ban Thế vận Quốc tế từ năm 2008, Chính quyền Brazil của các Tổng thống Luiz Inácio Lula da Silva rồi Dilma Rousseff đều mơ ước hào quang thế vận sẽ tỏa sáng trên quê hương và đảng cầm quyền. Họ tin rằng việc chỉnh trang thành phố và dãn dân - tám vạn người chứ không ít - để giải phóng mặt bằng cho việc tổ chức thế vận tại nhiều địa điểm khác là một kế hoạch đầu tư cho dài hạn.

Sau Thế Vận Hội Rio, thể nào người dân Brazil cũng hưởng lợi nhờ các công trình “hoành tráng” này. Một hào quang bằng vàng thật! Sự thật thì Brazil chưa lên tới trình độ cường quốc, như Nhật Bản năm 1956 với Thế Vận Hội Đông Kinh hoặc Nam Hàn đã đạt năm 1988 với Thế Vận Hội Hán Thành. Hạ tầng cơ sở xứ Ba Tây còn lạc hậu, môi sinh bị ô nhiễm mà hạ tầng luật pháp còn tệ hơn vậy vì lãnh đạo quen thói xì phé với câu châm ngôn “ba Tây đi tiền”.

Nạn tham nhũng khiến Lula da Silva bị điều tra và Dilma Rousseff bị ngưng chức. Thay mặt Brazil khai mạc Thế Vận là Phó Tổng thống Michel Temmer. Cả ba đều là lãnh tụ của một đảng xưng danh là đấu tranh cho dân nghèo, đảng Lao động hay Công nhân Brazil, Partido dos Trabalhadores. Những hứa hẹn tái sử dụng hạ tầng thế vận cho công dân sau này sẽ chỉ là hứa hẹn và 12 tỷ công lao có thể trôi vào cái lỗ đen!

Đáng lẽ từ năm 2008, họ nên học Thế Vận Hạn Bắc Kinh.

Năm đó là bước lật của Trung Quốc khi lên tới đỉnh Quang Diện Trung Hoa, rồi ngày nay tụt mãi chưa tới đáy. Công trình Điểu Sào, vận động trường Bird Nest có hình tổ chim, tốn mất hơn 400 triệu đô la được thiết kế cho chín vạn khán giả và sau Thế vận thì tự trù để đội banh túc cầu thao diễn. Vì chỉ có một vạn khán giả là nhiều, đội banh bèn bỏ chạy, nhường sân chơi cho du khách tham quan nghệ thuật hiện đại của tổ quốc. Nhưng du khách vắng vẻ không chi đủ cho biểu tượng huy hoàng của đảng. Kinh phí bảo trì ngày nay là 11 triệu đô la một năm cho một công trình tráng lệ đang thành công cốc.

Những trường hợp lãng phí như vậy xảy ra cho nhiều quốc gia tổ chức, kể cả Vương Quốc Anh sau Thế Vận Hội London năm 2012, chưa nói tới Hy Lạp và Thế Vận Hội Athens năm 2004 hay Làng Thế Vận của Hitler 80 năm về trước. Nơi đó ngày nay là Chùa Bà Đanh. Nôm na là thấy lỗ vẫn tham. Nghĩa lý gì đâu một buổi chiều. Làm sao cắt nghĩa được tình yêu… nước.

Thi nhân bèn cười buồn. Phải có danh gì với núi sông!....