Hung Hối Lẫn

Nguyễn-Xuân Nghĩa - Tuần báo Sống Ngày 151229

Vùng Oanh Kích Tự Do

Xủ Quẻ Đầu Năm Bỗng Bật Cười 

* Hình ảnh minh diễn của Sống *

Với nhiều người Việt - ở trong và ngoài nước - Hoa Kỳ là… Thiên Mệnh. Như Nam Tào Bắc Đẩu trên cõi mù u bí hiểm nào đó, nước Mỹ đã tính trước mọi chuyện. Ta cứ khôn ngoan theo Mỹ mà làm là chắc ăn hơn bắp! Khốn nỗi, Thiên Mệnh ở xa chứ sai nha của Thiên Tử mới ở gần, mà Thiên Tử mưu thần chước quỷ nên An Nam ta coi bộ khó an! Tình sao bây giờ, hở Trời?

Nhìn lên, thấy ông Trời hở rốn tựa Phỗng đá, ta bèn gieo một quẻ đầu năm. Và… diện kiến mẫu thân, nôm na là thấy mẹ! Cứ quẻ này thì Thiên Tử gặp hung, Thiên Mệnh bị hối, nên An Nam Ta mới lẫn. Ba điều cực xấu, thầy bà nào cũng bảo vậy. Bây giờ hãy luận về "thể" và "dụng" của quẻ bói nhé?

Trên thiên đình Bắc Kinh, Thiên Tử con trời họ Tập thì đang tập tầm vông, tay không tay có. 

Việc chuyển hóa kinh tế không thể tiến hành mau lẹ nên họ Tập vừa đi vừa ngước nhìn. Bên dưới, các tỉnh miền Đông đang không thành có, cố ăn theo thế giới bên ngoài nên có đôi phần thịnh vượng. Các tỉnh miền Tây miền Bắc lại khắc khoải với thị trường gia cư suy sụp và công nghiệp nặng dập dình đình trệ. Giữa Đông-Tây hai ngả, thiên đình phải kiểm soát được bọn Thiên lôi quốc doanh để chúng khỏi phá nát sự nghiệp của thiên đình. 

Việc biến pháp của Tập Cận Bình coi như dậm chân tại chỗ. Công trình thanh lọc bọn sai nha sẽ tiếp tục cho tới Đại hội Khóa 19, vào cuối năm Đinh Dậu 2017. Nhiều kẻ tham nhũng và bé phái sẽ rơi đầu, các Thái thượng hoàng bị giam lỏng, ngoại bất nhập nội bất xuất.

Nhìn ra ngoài, Thiên đình cố hoàn tất việc cải cách binh bị cho gọn nhẹ tinh tường hơn và sẽ lại bành trướng nếu không gặp trở lực. Càng bế tắc bên trong thì chất hung đồ của các Thiên tướng càng quậy sóng bên ngoài. Một năm Thân cực hung, sau đó mới chết bạo.

Còn Thiên Mệnh Hoa Kỳ? 

Lãnh đạo Hoa Kỳ mừng là Á Châu chưa loạn như Âu Châu hay Trung Đông. Dù Thiên Tử tại Bắc Kinh có manh nha vọng động thì cũng chửa bằng Hung thần Vladimir Putin. Vả lại, các Thiên tướng chưa thể bén tới gót giầy của Mỹ được. So với Putin đã ra quân mấy nẻo thì họ Tập mới chỉ xẻo vài ba quần đảo nhỏ nhít của ai đó, chẳng đáng ngại cho Hoa Kỳ.

Lý do thứ hai là xưa nay Thiên Mệnh chỉ chuyển khi gặp khủng hoảng, không dại gì lo trước!

Năm xưa, ai chẳng thấy Đức quốc xã chơi bạo tại Âu Châu và chánh sách phong tỏa Phát xít Nhật của Franklin Roosevet thể nào cũng khiến Thiên hoàng nổi hung, mà Mỹ vẫn ung dung, bình chân như vại suốt hai năm đầu của Thế chiến II (1939-1941). Cho tới khi Trân Châu Cảng bị dập thì mới nhập trận, vào cuối năm 1941! Đó là chuyện năm xưa, năm chưa xa tức là gần hơn thì cũng rứa.

Khủng bố Al-Qaeda xuất hiện từ cuối năm 1989, ra tay nhiều lần mà Mỹ vẫn lần khân cho tới khi bị thấu phổi vì vụ 9-11 vào năm 2001 mới ào ạt ra quân đánh nhầu. Bảy năm của Barack Obama là bảy năm tháo chạy, nhưng Châu Á vẫn tựa như hai kinh vững vàng, ta chàng màng vô đó làm chi?

Huống hồ, nếu so với chuyện Trung Đông thì cục diện Châu Á lại quá phức tạp cho lãnh đạo của nước Mỹ.

Các nước Á Châu lệ thuộc vào năng lượng Trung Đông nhiều hơn nước Mỹ và lệ thuộc vào xuất cảng cho Mỹ nhiều hơn các nước Âu Châu. Khối Á Châu vốn rất ô hợp, lại có Tầu, Ấn, Pakistan và Đông Nam Á mới lãnh mối họa Thánh Chiến còn nguy hơn Hoa Kỳ. Bên trong, Châu Á đang há mồm vì tham vọng của Thiên Triều và phản ứng quật khởi của Nhật Bản. Mà các nước vẫn muốn ngon ăn vì làm ăn với Chệt. Vì vậy, đối sách của từng khối Á Châu mới đầy mâu thuẫn. 

Trong khung cảnh rắc rối như vậy, làm sao lãnh đạo nước Mỹ, của cả hai đảng và trong một năm tranh cử tổng thống, có thể giải thích cho thần dân hiểu quyền lợi của Hoa Kỳ tại Châu Á là gì? Chưa thể giải thích thì ta cứ thả nổi! Kệ cha Châu Á. 

Sẽ hối là như vậy!

Khách ngồi bên còn tơ tưởng khung trời Pomona và buổi rong chơi ngoài bãi biển bỗng giật nẩy mình. “Hình như là vậy! Cái quẻ này của nhà bác đã có cả hung lẫn hối. Thế còn lẫn là gì?”

Lẫn là đảng ta. 

Tựa lưng Thiên Triều để giữ đảng và tựa lưng Thiên Mệnh để giữ tiền, An Nam Cộng Sản đảng có thể bình chân bắt cá hai tay, và tin chắc vào ba góc chành bành của thiên thời địa lợi nhân hòa. 

Mỹ không kiếm chuyện với Tầu, cũng chẳng đòi thay đổi chế độ ở Hà Nội, còn gây áp lực cho cái cộng đồng gốc Mít ở nơi đây bớt gây hấn với chế độ. Và năm năm tháng tháng em ngồi quay tơ: gửi tiền về nhà cho đảng ta rủng rỉnh gửi ra đầu tư vào nước Mỹ để có bãi đáp nhung gấm! 

Khách buông lời Đê Mê rất tục và thở dài bất tận như một ngày thiếu cơm rượu. “Cái thế phân công lao động tuyệt vời giữa ma và quỷ!”

Nhưng. Dân đen ở dưới có chịu như vậy không? Nhà nhà đều thấy mọi sự bế tắc. Tầu lạ và Khách quen cứ quen thói hành hung. Họ bung vào khắp chốn với những dự án làm thịt cả nước, Khi đảng chân trước chân sau bỏ chạy thì còn gì là cái nước khô như xác chết mà người ta gọi là Việt Nam?

Thưa rằng, Việt Nam chẳng phải là An Nam và nội năm nay thôi, tình hình bỗng đổi khác, từ dưới lên. Những ai chịu khó theo dõi thời cuộc thì đã thấy ầm ì chuyển động ra khỏi tình trạng “mật vân bất vũ”. Mây đen kết tụ đầy trời mà chẳng có mưa. Vì còn chờ tiếng sét! Cũng tự nhiên thôi….

Đấy mới là cách người ta gọi là Tân Xuân Đại Cát

Mỹ Tăng Lãi Suất Rồi Sao

Nguyễn-Xuân Nghĩa - Việt Báo ngày 151217

Dư chấn bất tận của những quyết định không phối hợp  

* Uýnh nhau bằng ngoại tệ *

Việc Ngân hàng Trung ương Hoa Kỳ nâng lãi suất khỏi số không ngày 16 vừa qua sẽ đi vào lịch sử. Lịch sử ấy ghi lại rằng mọi sự khởi đầu vào năm 2008. Quá xa cho người Mỹ!

Vừa bóc lịch năm 2008, thiên hạ choáng váng vì dầu thô lần đầu tiên vượt giá 100 đồng một thùng. Chưa có gì đáng sợ vì sau đấy là các cuộc biểu tình của dân Tây Tạng ở mọi nơi đuốc Thế vận đi qua. Chưa đáng kể, vì sau đấy là Thế vận hội Bắc Kinh, báo hiệu sự xuất hiện của một cường quốc kinh tế, y như Thế vận hội tại Hán Thành năm 1988 của Đại Hàn Dân Quốc (Nam Hàn). Chưa đáng ghê vì cũng ngày tám Tháng Tám năm 2008 ấy, chiến xa Liên bang Nga tiến vào Georgia để “giải phóng” hai khu vực tự trị trong lãnh thổ quốc gia này. Chưa đáng nhớ vì Hoa Kỳ đã tạm ổn định được tình hình tại Iraq sau khi Tổng thống George W. Bush quyết định dồn quân đánh tới từ đầu năm 2007, để sẽ rút lui.

Nhưng đã trễ rồi, sau khi trái bóng gia cư bị bể từ cuối năm 2006, vụ khủng hoảng tài chánh tại Hoa Kỳ ngày 15 Tháng Chín năm 2008 đó làm cả thế giới bị Tổng suy trầm...

Kết quả? Lần đầu tiên trong lịch sử một người lai da đen lên làm Tổng thống Mỹ, là Nghị sĩ vô thành tích Barack Obama. Và lãi suất Hoa Kỳ tụt xuống đáy rồi nằm dưới đó trong bảy năm liền. Đấy là lần đầu tiên mà có lãi suất mấp mé số không kể từ khi Ngân hàng Trung ương Anh quốc bắt đầu ghi thống kê về lãi suất, vào năm 1694. Lâu lắm rồi.

Hậu quả? Hậu quả là binh lính Mỹ triệt thoái trên nhiều chiến trường và Đô la Mỹ tràn ngập mọi thị trường. Từ đấy thế giới loạn to!

Bài này xin thu gọn vào mối loạn kinh tế. Chuyện khác sẽ từ từ nói sau. Ngày Giời Tháng Phật mà!

***

Có phải là đây chu kỳ “bảy năm bò gầy” được thấy viết trong Thánh Kinh?

Bốn năm sau khi hạ lãi suất và ba lần ào ạt bơm tiền theo phương pháp QE (quantitative easing, nâng mức lưu hoạt có định lượng), Ngân hàng Trung ương Mỹ đã thông báo từ Tháng Năm năm 2012 việc “vuốt nhọn chánh sách tiền tệ”. Là sẽ giảm dần việc bơm tiền và trở lại trạng thái bình thường, tức là sẽ nâng lãi suất, khi tình hình kinh tế Hoa Kỳ có dấu hiệu cải tiến. Từ thời điểm ấy rồi, các thị trường đã bị chấn động vì giai đoạn tiền nhiều và rẻ sẽ chấm dứt.

Nhưng chấn động rồi lại thôi vì lãi suất Mỹ vẫn bò ngang dưới sàn.

Phải tới năm nay, vào Quý IV của một năm quá dài, người ta mới có thể xác định rằng Ngân hàng Trung ương Mỹ sẽ nâng lãi suất cuối kỳ họp ngày 15-16 của Hội đồng Tiền tệ FOMC. Vì vậy, thị trường đều đoán trước về quyết định tăng lãi suất. Chẳng ai còn hồi hộp nữa.

Khi mọi việc tuần tự xảy ra như dự đoán, ta mới nhìn lại chuyện xưa. Mọi sự, từ nạn khủng bố đến chuyện bể bóng, đã bắt đầu khi Thế kỷ 21 chào đời, tạm chấm vào năm 2001 cho tiện.

Khi ấy, về mặt kinh tế, Hoa Kỳ bị suy trầm vì vụ bể bóng cổ phiếu và Ngân hàng Trung ương đã (cũng) hạ lãi suất quá lâu nên thổi lên trái bóng gia cư. Qua năm 2004, khi lãi suất được tăng, bong bóng bắt đầu xì và bể. Cuối năm 2007, kinh tế lại bị suy trầm nữa, là bối cảnh cùa vụ khủng hoảng tài chánh 2008.

Quy luật kinh tế nhập môn: tiền nhiều và rẻ thường thổi lên bong bóng đầu tư, không gia cư thì cổ phiếu hay trái phiếu. Quy luật kinh tế toàn cầu hóa: khi lãi suất Hoa Kỳ được hạ thì đồng bạc Hoa Kỳ, ngoại tệ dự trữ số một của thế giới, chảy lênh láng qua xứ khác để tìm mức lời cao hơn. Nhiều quốc gia vốn chưa quen với hiện tượng ấy lại thấy rằng đấy là cơ hội bằng vàng. Họ vay tiền rẻ để kiếm lời cao, đến độ lệ thuộc vào tư bản nhập cảng. Nam Phi, Turkey, hay các nước Trung Nam Mỹ đều ngất ngây với cơ hội mới, rồi chết ngất khi Mỹ kim hết sụt giá mà bắt đầu tăng.

Cũng vì tiền nhiều mà rẻ và đa số thương phẩm lại được giao dịch bằng đô la Mỹ, giá thương phẩm bị sụt làm các nước xuất cảng thương phẩm bắt đầu điêu đứng.

Khi ấy, người ta mới thấy ra một nghịch lý. Cả thế giới nói đến ngày tàn của tư bản chủ nghĩa ngay trên quê hương của nó là Hoa Kỳ. Nhưng cả thế giới lại bị ảnh hưởng bởi quyết định của một ngân hàng trung ương độc lập, là Hội đồng Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ, Federal Board of Reserve và một cơ chế bí hiểm là Hội đồng Thống đốc Fed’s Governing Board. Cái bất công của nhân loại là Ngân hàng Trung ương Mỹ lấy quyết định căn cứ trên tình hình kinh tế và quyền lợi của nước Mỹ mặc dù quyết định ấy có thể gieo thêm sóng gió chốn nhân gian.

Khi tiền Mỹ rẻ ai cũng có thể suy luận rằng Mỹ ngu Mỹ yếu nên mượn tiền Mỹ mà xài cho sướng. Khi tiền Mỹ lên giá, quá mạnh kể từ đầu năm nay, thì mọi người rên la là Mỹ gian và Mỹ ác. Là chuyện hôm nay!

Cái bất công lớn hơn của nhân loại là không chỉ có nước Mỹ. Ngân hàng trung ương của các khối kinh tế mạnh như Euro hay Nhật Bản cũng lấy quyết định căn cứ trên nhu cầu của mình. Và thế giới sẽ phải “kiến cơ nhi tác”, theo đấy mà điều chỉnh. Đấy là về chuyên môn kinh tế. Chứ về nhận thức thì vẫn là các cường quốc dân chủ Âu-Mỹ và Nhật Bản mới có tội.

Y hệt như lý luận của quân khủng bố!

Đã vậy, ba khối Âu-Mỹ-Nhật lại có quyết định trái chiều. Hoa Kỳ sẽ tuần tự nâng lãi suất khiến tiền Mỹ còn tăng, trong khi Ngân hàng Trung ương Âu châu ECB và Ngân hàng Trung ương Nhật Bản BOJ phải tiếp tục bơm tiền làm đồng Euro và Yen Nhật sẽ còn xuống giá so với tiền Mỹ.

Ở giữa, các nước đang phát triển sẽ ráng mà chịu.

Quyết định tiền tệ vừa qua tại Hoa Kỳ mở ra một giai đoạn mới là các nước công nghiệp hóa Âu, Mỹ, Nhật không còn phối hợp chánh sách với nhau mà lại đi trái chiều, theo cách “đèn nhà nào nhà ấy rạng, mạng người nào người ấy giữ”. Quả nhiên, hôm Thứ Sáu 18 Tháng 12, Ngân hàng Trung ương Nhật tung thêm một đòn tiền tệ lại làm các thị trường co giật. Vì vậy, mạng của các nước đang phát triển thì còn khó giữ hơn nữa.

Trong số này, có một nước đang phát triển mà muốn thủ vai cường quốc là Trung Cộng lại mệt hơn cả. Vì đồng Nguyên được nhận vào rổ ngoại tệ dự trữ quý tộc là Quyền Đặc Trích Special Drawing Right, Bắc Kinh hài lòng là đồng Nguyên sẽ sụt giá, nên xuất cảng dễ hơn và rẻ hơn. Nhưng mặt trái của đồng tiền này là tư bản tẩu tán mạnh hơn và thị trường hối đoái của họ sẽ bị chấn động nhiều hơn.

Sau mấy thập niên có phối hợp với nhau, kể từ năm 2016, các Ngân hàng Trung ương trên thế giới sẽ mạnh ai nấy làm, và vô tình choảng nhau dữ dội vì quyết định của xứ này vẫn ảnh hưởng đến đồng tiền của xứ khác. Người ta có thể gọi đó là “trận chiến ngoại tệ toàn cầu”. Nó đã xuất hiện từ năm 2015 và gia tăng cường độ trong năm tới.

Chẳng khác gì chiến lược chống khủng bố của xứ này cũng khiến làn sóng đen của khủng bố chảy qua xứ khác….

Thị trường và chiến trường toàn cầu đang thiếu hụt một sản phẩm căn bản là “phối hợp”. Sau Giáng Sinh, chúng ta sẽ linh tinh về những chuyện đó.

____

Xin theo dõi chương trình Bên Kia Màn Khói, vừa phát hình tối Thứ Bảy giờ Cali:

 https://www.youtube.com/watch?v=Lvl8Wuv-5Ew

Bất Chiến Tự Nhiên Thành Liệt

Nguyễn-Xuân Nghĩa - Người Việt Ngày 151207

"Hoa Kỳ Nhìn Từ Bên Ngoài"

Chống khủng bố bằng võ khí nào?

* Thuật quỷ biển: kết nạp đặc công khủng bố trên không gian ảo * 

Hoa Kỳ lại vừa bị quân khủng bố tấn công, lần này là một mục tiêu mềm rất khó bảo vệ là một trung tâm sinh hoạt dân sự hẻo lánh trong thành phố San Bernardino tại miền Nam California vào buổi trưa Thứ Tư mùng hai. Sau vụ 9-11, đây là nạn thảm sát nghiêm trọng nhất, làm 14 người tử vong và 21 người bị thương.

Điều bất ngờ là phản ứng rất nhanh của cảnh sát địa phương. Bốn phút sau, họ đã có mặt tại hiện trường và tìm ra nơi trú ngụ của hai nghi can để kết thúc vụ tàn sát trong một cuộc đấu súng. Đây là sự may mắn cho cư dân địa phương, nếu không, các hung thủ - hết là nghi can – đã có thể gây nhiều tổn thất sinh mạng hơn nữa.

Sau mấy ngày điều tra, nhà chức trách mới dần dần hiểu rõ hơn nội vụ.

Hai hung thủ là cặp vợ chồng chưa từng được tổ chức khủng bố xưng danh Nhà nước Hồi giáo ISIS liên lạc, kết nạp và huấn luyện để tiến hành vụ khủng bố theo một kế hoạch trù tính từ xa. Họ ủng hộ mục tiêu của ISIS, tự chuẩn bị lấy việc trang bị võ khí tàn sát, kể cả bom thủ công nghệ, tập bắn để gieo rắc cái chết ngay trong lòng xã hội Hoa Kỳ.

Đấy là một hướng mới của phong trào khủng bố xưng danh Thánh Chiến Hồi giáo: khủng bố tự phát. 

Khi biến cố vừa bùng nổ và chưa ai biết động lực của vụ tàn sát, Tổng thống Barack Obama có phản ứng của một chính trị gia, không của nhà lãnh đạo một quốc gia đang gặp thảm kịch. Ông xoay vấn đề thành chuyện bạo động, quá nhiều, vì luật lệ kiểm soát súng quá lỏng lẻo. 

Bốn ngày sau, ông mới điều chỉnh tác xạ qua một bài diễn văn long trọng trình bày từ Phòng Bầu Dục, vào tối Chủ Nhật mùng sáu. Ông xác nhận rằng vụ San Bernardino là nạn khủng bố, nhấn mạnh đến chiều hướng mới của tổ chức khủng bố ông gọi là ISIL, nhưng không đưa ra một chiến lược rõ rệt hơn về cách đối phó. 

Người ta có thể - và nhiều người đã – bình luận về bài diễn văn này. Nhìn từ bên ngoài, người viết xin nói về chuyện khác. Về bệnh quên trí nhớ - rồi quên trách nhiệm.

Về chuyện quên trí nhớ đã. Từ khi Hoa Kỳ còn là một thuộc địa của Đế quốc Anh, người da đen vẫn nằm trong chế độ nô lệ và tất nhiên không có quyền hạn gì, kể cả quyền có súng. Nước Mỹ phải trải qua một cuộc nội chiến mới chấm dứt được chế độ nô lệ. Một trăm năm sau đó, người da đen mới được giải phóng, từ giữa thập niên 1960.

Nỗ lực chấm dứt chế độ nô lệ xuất phát từ đảng Cộng Hòa, với vai trò quyết định của Tổng thống Abraham Lincoln. Sau cuộc Nội chiến (1861-1865), đảng Dân Chủ mới là lực lượng cưỡng chống trào lưu tiến hóa. Nhiều người trong số phản động này còn lập ra tổ chức Ku Klux Klan (ba đợt: 1865-1871, 1915-1944 và từ 1946 đến… ngày nay) trong mục tiêu ban đầu là tàn sát người da đen như súc vật. Khi ấy, bên đảng Cộng Hòa mới có nỗ lực vận động cho dân da đen được có quyền mang súng để tự vệ. 

Từ khi lập quốc, các thế hệ tiên phong đã khai phá và lập ra Hiệp chủng quốc Hoa Kỳ đều có khuynh hướng sùng chuộng quyền mang súng. Theo đà tiến hóa của xã hội, tổ chức bảo vệ quyền mang súng còn cải tiến kỹ thuật nhằm huấn luyện thành viên cách sử dụng súng cho an toàn. Năm 1871, Hiệp hội National Rifle Association (NRA) ra đời với tinh thần đó. Một trong các Chủ tịch của NRA cũng chính là Tổng thống Ulysses S. Grant, cận tướng của Tổng thống Lincoln trong Nội chiến, và là người tranh đấu cho quyền lợi của dân da đen. Ông cũng xây dựng hệ thống luật lệ để ngăn chặn KKK và cho quân đội truy lùng các tay súng của lực lượng KKK.

Sau đấy, thời cuộc đổi thay mà ngày nay nhiều người đã quên mất.

Cũng như đã quên là khi tư thất bị đặt bom vào năm 1956, Mục sư Martin Luther King nộp đơn xin được quyền có súng mà bị Chính quyền tiểu bang Alabama từ chối. Tinh thần “nội chiến” vì vậy vẫn kéo dài, âm ỉ và đôi khi bùng phát trong thiểu số cực đoan ở cả hai phía. Việc một người da đen lên làm Tổng thống vẫn không đẩy lui được phản ứng kỳ thị ấy, mà còn gây hậu quả trái ngược. Đấy mới là bối cảnh của cuộc tranh luận về súng trong xã hội Hoa Kỳ. 

Nhưng xã hội Hoa Kỳ cũng đã đổi khác từ vụ khủng bố 9-11…. Chúng ta “fast forward” đến chuyện khủng bố ngày nay và về trách nhiệm của những ai.

Trong bài diễn văn về vụ khủng bố tại San Bernardino, Tổng thống Obama có nêu vấn đề, rằng nếu quốc dân muốn có đạo luật minh bạch về quyền sử dụng quân đội cho cuộc chiến chống khủng bố ISIL, Quốc hội nên biểu quyết đạo luật này. Lại một phản ứng của chính trị gia, không phải là lãnh đạo một quốc gia lâm nạn.

Chỉ một ngày trước khi súng nổ tại San Bernadino, Tổng trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ là Ash Carter và Đại tướng Joseph Dunford, Chủ tịch Ban Tham mưu Liên quân, đã có cuộc điều trần trước Ủy ban Quân vụ Hạ viện. Nói về nhu cầu ngăn chặn tổ chức ISIL tại Iraq, hai nhân vật cao cấp nhất của bộ máy quân sự Hoa Kỷ đều cho là trong hoàn cảnh hiện tại, Chính quyền không cần thêm một đạo luật Authorization for Use of Military Force (AUMF). 

Trong một nền dân chủ, cơ sở luật pháp của việc dụng binh phải được minh định rõ ràng. Nên người ta có thể tranh luận về định nghĩa và mục tiêu của “dụng binh”, đấy là phạm vi và tài nghệ của các chính khách, thường rất giỏi về luật. Về chính trị thì từ quan điểm của người cầm đầu bộ máy chiến tranh, hai ông Ash và Dunford có trả lời các dân biểu trong buổi điều trần, rằng dù khỏi cần thêm luật lệ, nếu Quốc hội biểu quyết thêm một đạo luật AUMF khác thì sẽ khích lệ tinh thần binh lính. Vì họ biết là có quốc dân hậu thuẫn nỗ lực hy sinh của mình. 

Chúng ta giải thích thế nào về mâu thuẫn bi thảm này? 

Đó là nỗi cô đơn và sự hoang mang của người lính chiến khi khó biết về chính nghĩa của cuộc chiến, nếu lâm trận còn phải thận trọng để tuân thủ “thể thức giao tranh”, rules of engagement, hầu khỏi vi phạm quân lệnh, trước một kẻ thù đang mở ra một cuộc đấu tranh toàn diện!

Hoa Kỳ lâm vào một cuộc chiến chống khủng bố từ gần 15 năm qua, nay phong trào khủng bố đã chuyển hóa. Rồi lan rộng với hiện tượng khủng bố tự phát ngay trong lòng xã hội Mỹ. 

Hung thủ Syed Farook là người sinh tại Hoa Kỳ, không thuộc loại lầm than bất mãn mà còn đầy triển vọng chinh phục “giấc mơ Hoa Kỳ”. Nhưng chỉ vì sự lung lạc của người vợ mà trở thành tòng phạm của một vụ tàn sát thường dân và đồng nghiệp. Vấn đề hết là chiến lược, pháp chế hay chính trị, mà là văn hóa: chẳng lẽ sự cảm hóa và hội nhập của xã hội Hoa Kỳ, với quyền tự do và trình độ kỹ thuật rất cao, lại thất bại trước lời kêu gọi của tội ác? 

Nói đến lời kêu gọi của tội ác, tổ chức ISIS hay lực lương Al-Qaeda và các nhóm phái sinh đang sử dụng phương tiện truyền thông hiện đại của Tây phương, trước nhất là của Hoa Kỳ, để tuyên truyền cho mục tiêu của họ. Vì vậy, dù chẳng cần được ISIS hay Al-Qaeda tiếp xúc, kết nạp, huấn luyện và trang bị, nhiều người vẫn có thể trở thành đặc công và gieo rắc cái chết trong một xã hội tự do thịnh vượng nhất. Từ nạn thảm sát tại Paris ngày 13 Tháng 11 đến vụ San Bernardino vào tuần qua, người ta thấy ra một khía cạnh đáng sợ hơn của khủng bố. 

Nó không xảy ra trong vòng ba tuần mà đã phải có trước đó từ lâu. Nhưng chúng ta không thấy.

Bây giờ đã thấy, người ta nên làm gì? 

Các chính trị gia thì xoay vào vòng tranh luận về trách nhiệm của Chính quyền, về luật mang súng, về hệ thống kiểm soát an ninh hay về chiến lược, v.v…. Nhưng người dân, hay xã hội công dân, không thể thụ động chờ đợi kết quả từ trên ban xuống. 

Xã hội công dân, dân sự hay thường dân mới là nạn nhân của khủng bố khi chúng tấn công vào các mục tiêu “mềm”, định nghĩa là dân sự. Chính là họ, tức là chúng ta, phải suy ngẫm thêm về trách nhiệm tự vệ của mình, ngay từ động thái thường nhật là lướt sóng trên không gian ảo và tham gia các mảng truyền thông xã hội, nơi bọn khủng bố đang tung hoành. Nền dân chủ đòi hỏi điều ấy. 

Nếu không, bất chiến sẽ tự nhiên thành liệt. Và đấy mới là mục tiêu của khủng bố….